صادق هدایت
| صادق هدایت | |
|---|---|
 | |
| زادروز | ۲۸بهمن ۱۲۸۱ تهران |
| پدر و مادر | اعتضادالملک[۱] |
| مرگ | پاریس |
| علت مرگ | خودکشی |
| شریک(های) زندگی |
ماری ترز |
| اثرپذیرفته از | ادبیات اروپا خصوصا فرانسه |
صادق هدایت روشنفکر، داستاننویس، منتقدادبی، مترجم پژوهشگر زبان پهلوی و ادبیات فولکلور، روزنامهنگار و نمایشنامهنویس بود.
از نگاه اکثر اهالی ادبیات صادق هدایت را بایستی بنیانگذار واقعی داستان فارسی بدانیم. هدایت داستاننویسی بود که توجه زیادی به ساخت بیرونی داستان بهعنوان یک اهتمام هنری از خود نشان میداد. بیشتر منتقدان برآنند که هدایت با اخذ ساختمان داستان کوتاه و توجه به درون شخصیتها از فرهنگ اروپایی برای نخستین بار صناعت داستاننویسی جدید را به نویسندگان ایرانی معرفی کرد و با درهمآمیختن قدرت داستانسرایی و با آگاهیهایش از فرهنگ مردم توانست تعدادی از اصیلترین آثار ادبی معاصر را بهوجود آورد.[۱] نقد و بررسی آثار هدایت در کتابهای مختلف استادانی چون عبدالعلی دستغیب محمدعلی سپانلو و... آورده شده است.
داستانک
داستانکهای انتشار
داستانک عشق
داستانک استاد
داستانک شاگرد
داستانک مردم
ده تا بیست مطلب از مجلات دورهٔ خود
داستانکهای دشمنی
داستانکهای دوستی
داستانکهای قهر
داستانکهای آشتیها
داستانک نگرفتن جوایز
داستانک حرفی که در حین گرفتن جایزه زده است
داستانکهای مذهب و ارتباط با خدا
داستانکهای عصبانیت، ترک مجلس، مهمانیها، برنامهها، استعفا و مشابه آن
داستانکهای دارایی
داستانکهای زندگی شخصی
داستانک برخی خالهزنکیهای شیرین (اشکها و لبخندها)
داستانک شکایتهایی از دیگران کرده به محاکم و شکایتهایی که از او شده
داستانکهای مشهور ممیزی
داستانکهای مربوط به مصاحبهها، سخنرانیها و حضور رادیو یا تلویزیون یا فضای مجازی همراه ارايه نمونههایی از آن برای بخش شنیداری و تصویری
داستانهای دیگر
زندگی و تراث
سالشمار زندگی
زندگی و تراث
- ۱۲۸۱: شمسی شب سه شنبه 28 بهمن در تهران تولد یافت
- ۱۲۸۷:آغاز تحصیل در مدرسه علمیه ( دوره ابتدایی را در همین مدرسه و دوره متوسطه را در مدرسه دارالفنون گذرانید و زبان فرانسه را در مدرسه سن لوئی فراگرفت)
- ۱۳۰۰: جزو محصلین اعزامی به فرانسه رفت
- ۱۳۰۳: کتابهای رباعیات عمر خیام و انسان وحیوان را به چاپ رسانید.
- ۱۳۰۴: فرغت از مدرسه سن لوئی
- ۱۳۰۵: جزو کاروان اعزامی اروپا در آبان ماه به بلژیک روانه شد ودر آموزشگاه عالی مهندسین راه و ساختمان نام نویسی کرد.
- ۱۳۰۶: کتاب فوائد گیاه خواری در برلن و زنده بگور در تهران به چاپ رسید
- ۱۳۰۷: نخستین اقدام به خودکشی
- ۱۳۰۹: بازگشت به ایران پیش از به پایان بردن تحصیلات
- ۱۳۰۹: آغاز خدمت در بانک ملی ایران و انتشار کتاب پروین دختر ساسان و افسانه آفرینش
- ۱۳۱۰: اوسانه وسایه مغول از او منتشر شد.
- ۱۳۱۰: مرداد ماه از خدمت بانک ملی استعفاء داد و اصفهان نصف جهان او در تهران به چاپ رسید.
- ۱۳۱۱: شهریور ماه وارد خدمت اداره کل تجارت شدو مجموعه داستان سه قطره خون او به چاپ رسید
- ۱۳۱۲: سایه روشن نیرنگستان علویه خانم و مازیار منتشر شد.
- ۱۳۱۳: تشکیل گروه چهار نفری ربعه ( هدایت مجتبی مینوی بزرگ علوی و مسعود فرزاد)
- ۱۳۱۳: ترانه های خیام را منتشر کرد و در شانزدهم دیماه وارد خدمت آژانس پارس شد و وغ وغ ساهاب با م.فرزد در تهران منتشر شد.
- ۱۳۱۴: از آژانس پارس استعفاء کرد
- ۱۳۱۵: به خدمت شرکت سهامی کل ساختمان در آمد.
- ۱۳۱۵: به هندوستان رفت و به فراگرفتن زبان پهلوی پرداخت و بوف کور را با خط خودش به صورت پلی کپی در آنجا منتشر ساخت.
- ۱۳۱۶: بار دیگر در بانک ملی به سمت متصدی خرید و فروش ارز به کار مشغول شد.
- ۱۳۱۷: همکاری خود را با مجله موسیقی به مدیری سرگرد مین باشیان آغاز کرد و تا تعطیل شدن آن در سال 1320 با آن مجله همکاری داشت.
- ۱۳۱۷: از بانک ملی استعفاء کرد.
- ۱۳۱۸: گجسته ابالیش که از متن پهلوی ترجمه کرده بود در تهران منتشر شد.
- ۱۳۲۰: همکاری خود را با دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به عنوان مترجم آغاز کرد.
- ۱۳۲۱: مجموعه داستان سگ ولگرد او در تهران منتشر شد.
- ۱۳۲۲: داستان اب زندگی او منتشر شد.
- ۱۳۲۲: گزارش گمان شکن و کارنامه اردشیر پاپکان که از متن پهلوی ترجمه کرده بود انتشار یافت.
- ۱۳۲۳: زند و هومن یسن را که از متن پهلوی ترجمه کرده بود و مجموعه ولنگاری او منتشر شد.
- ۱۳۲۴:عضویت انجمن روابط فرهنگی ایران با اتحاد جماهیر شوروی را پذیرفت و به هیئت تحریریه مجله پیام نو پیوست.
- ۱۳۲۴: آبان مجلس بزرگداشت هدایت در انجمن روابط ایران و شوروی برگزار شد و در این جلسه بزرگ علوی درباره او سخن گفت و یزدانبخش قهرمان و مریم فیروز دو داستان او را قرائت کردند.
- ۱۳۲۴: ۱۶آذر به همراه هیئتی از جمله دکتر علی اکبر سیاسی برای شرکت در جشن بیست و پنجمین سال تاسیس دانشگاه دولتی آسیای میانه به ازبکستان شوروی عزیمت کرد.
- ۱۳۲۴: ۳۰دی از ازبکستان به تهران بازگشت.
- ۱۳۲۵: کنگره نویسندگان و گویندگان ایران با شرکت هدایت تشکیل شد.
- ۱۳۲۷: گروه محکومین را با حسن قائمیان منتشر کرد.
- ۱۳۲۸: از هدایت دعوت شد که در کنگره جهانی هواداران صلح شرکت کند و او از شرکت در آن کنگره امتناع ورزید.
- ۱۳۲۹: کتاب مسخ را با حسن قائمیان منتشر کرد.
- ۱۳۲۹: به فرانسه عزیمت نمود .
- ۱۳۳۰: در نیمه دوم فروردین در سن 48 سالگی با گاز در پاریس خودکشی کرد.
- ۱۳۳۰: در ۲۷فروردین در گورستان پرلاشز پاریس به خاک سپرده شد.[۱]
کودکی و نوجوانی، جوانی، پیری
روانِ عجیب
وی دارای دو حالت روانی کاملا متفاوت و حتی متضاد بوده است انور خامهای میگوید نمیتوانداین دو روحیه متضاد را خوشحالی و اوقات تلخی بنامد چون هیچ چیزی در دنیا ممکن نبود او را خوشحال و شادمان و یا عصبانی و خشمگین کند و نیز نمیتواند آن را خوشبینی یا بدبینی بنامد زیرا هدایت اصولا یک نوع بدبینی فلسفی نسبت به دنیا و مافیها داشت... کلا هدایت بنیاد فکری بدبینآنهای داشت هدایت یک ناسیانولیست تمام عیار بودهدایت بعدها در جامعه سرخورده میشود.... البته ابتدا در خانواده سرخورده بود[۲]
زمینهٔ فعالیت
یادمان و بزرگداشتها
نظرات فرد دربارهٔ خودش و آثارش
تفسیر خود از آثارش
موضعگیریهای او دربارهٔ دیگران
همراهیهای سیاسی
مخالفتهای سیاسی
نامههای سرگشاده
نامهای دستهجمعی
بیانیهها
جملهٔ موردعلاقه در کتابهایش
جملهای از ایشان
نحوهٔ پوشش
تکیهکلامها
خلقیات
منزلی که در آن زندگی میکرد (باغ و ویلا)
گزارش جامعی از سفرها(نقشه همراه مکانهایی که به آن مسافرت کرده است)
برنامههای ادبی که در دیگر کشورها اجرا کرده است
ناشرانی که با او کار کردهاند
بنیانگذاری
تأثیرپذیریها
استادان و شاگردان
علت شهرت
فیلم ساخته شده براساس
فیلم «گفتوگو با سایه» ساختهٔ خسرو سینایی درباره صادق هدایت است.[۳]
حضور در فیلمهای مستند دربارهٔ خود
اتفاقات بعد از انتشار آثار
نام جاهایی که به اسم این فرد است
کاریکاتورهایی که دربارهاش کشیدهاند
مجسمه و نگارههایی که از او کشیدهاند
ده تا بیست مطلب نقلشده از نمونههای فوق از مجلات آن دوره
برگههایی از مصاحبههای فرد
آثار و منبعشناسی
سبک و لحن و ویژگی آثار
کارنامه فهرست آثار
تألیفات
- رباعیات خیام، سال۱۳۰۳
- انسان و حیوان، انتشارات بروخیم
- فواید گیاهخواری، چاپ برلین ۱۳۰۶
- زنده بگور، سال۱۳۰۸
- اسیرفرانسوی، سال۱۳۰۹
- پروین دختر ساسانی، کتابخانه فردوس
- مجموعه زنده بگور مشتمل بر داستانهای:
- زنده بگور
- اسیرفرانسوی
- داود گوژپشت
- مادلن
- آتش پرست
- آبجی خانم
- مردهخورها
- آب زندگی
- مجموعه سه قطره خون شامل داستانهای:
- سه قطره خون
- گرداب
- داش آکل
- آینه شکسته
- طلب آمرزش
- لاله
- صورتکها
- چنگال
- محلل