شازده حمام

شازده حمام
نویسنده	محمدحسین پاپلی یزدی
ناشر	پاپلی
تاریخ نشر	۱۳۸۴
تعداد صفحات	جلد اول‌ و دوم: ۶۳۲ صفحه؛ جلد دوم: ۵۱۲؛ جلد چهارم: ۳۶۸
موضوع	اتوبیوگرافی، خاطره‌نگاری و مستندنگاری شفاهی تاریخ یزد
نوع رسانه	کتاب

شازده حمام در چهار جلد حاوی خاطرات دوران کودکی، نوجوانی و جوانی محمدحسین پاپلی یزدی در شهر یزد است. این کتاب تحولات یزد را از دهه ۳۰ به خوبی نشان می‌دهد و از منظر تاریخ اجتماعی ایرانِ معاصر به ویژه در محدوده جغرافیایی شهر یزد مهم است. این کتاب همچنین برنده جایزه بخش ویژه دهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد شده است.

* * * * *

جلد اول و دوم

مؤلف در جلد اول و دوم، خاطرات دوران کودکی و نوجوانی خود را در شهر یزد بیان می‌کند و در دل آن تصویری از اوضاع اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را به تصویر می‌کشد. این کتاب حاوی تحولات مربوط به سال‌های ۱۳۳۰ تا ۱۳۴۰ است که دارای یک مقدمه و صد داستان در ۶۳۲ صفحه است. پاپلی در صفحه ۲۶۹ جلد اول و دوم این کتاب انگیزه خود را برای نوشتن این خاطرات این‌گونه بیان می‌کند: «اکثر خاطره‌نویس‌ها، خاطرات آدم‌های مهم، ثروتمند و سیاستمدار را می‌نویسند. من دلم می‌خواهد از رفقای بچگی‌ام، از مردمی که با آن‌ها زندگی کردم، از قشر پایین و زیربنایی اجتماع که در تمام عمرشان استثمار شده‌اند و آدم‌های خیلی کمی به زندگی آن‌ها توجه دارند صحبت کنم». ۲۶۹

جلد سوم

جلد سوم این کتاب با ۶۰ داستان در ۵۱۳ صفحه مربوط به دوران نوجوانی نویسنده و سال‌های ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۶ می‌شود.

جلد چهارم

جلد چهارم نیز با دربرداشتن ۵۴ داستان در ۳۶۸ صفحه به ؟؟ پرداخته است.

چرا «شازده حمام»؟

مؤلف درباره انتخاب نام «شازده حمام»، برای کتابش می‌گوید: شازده حمام نام یکی از داستان‌های من بود. در واقع تنها جایی که من شازده بودم در همان حمام بود و تنها جایی که در آن زمان احترام داشتم همان‌جا بود. همان‌گونه که در دنیای واقعی نیز به همین شکل است. همه آن‌هایی که پول در دستانشان است شازده هستند و بی‌پول‌ها بدون احترام. در نتیجه ارزش‌های مادی جای خود را به ارزش‌های معنوی داده‌اند. در واقع ما خیلی وقت‌ها ارزش‌های معنوی را در پایین شهر می‌بینیم ولی همه احترام برای بالانشینان است. در نتیجه هیچ‌وقت از این اسم پشیمان نشدم.

مؤلف که خاطراتش را از کودکی یادداشت می‌کرده از سال ۱۳۸۱ تصمیم می‌گیرد خاطراتش را تنظیم و به نام شازده حمام به چاپ برساند.

زبان «شازده حمام»

نثر این کتاب ساده و روان و قابل فهم برای عموم است و به نوعی نوشته شده که تمام اقشار جامعه بتوانند از آن بهره ببرند. مؤلف تلاش کرده از لغات ملموس و آشنا برای مردم استفاده کند و از به کاربردن کلمات ناآشنا دوری کند.

درباره پاپلی یزدی

پاپلی یزدی در سال ۱۳۲۷ در یزد به دنیا آمد و دوران کودکی و نوجوانی خود را در این شهر تاریخی گذراند. تا سال 46 که در دانشگاه مشهد پذیرفته شد، ساکن یزد بود. او پس از دریافت مدرک لیسانس جغرافیا از دانشگاه مشهد، از سال 50 در همین دانشگاه مشغول به کار شد و دوره سربازی خود را در خدمت دانشگاه بود. سپس در سال 55 به فرانسه رفت و تحصیلاتش را تا مقطع دکتری در دانشگاه سوربن ادامه داد. بعد از بازگشت به ایران به ‌عنوان عضو هیأت‌علمی‌ دانشگاه فردوسی مشهد، به تدریس مشغول شد. در سال 1380، همزمان با بازنشستگی از دانشگاه مشهد به دانشگاه تربیت مدرس تهران رفت و آنجا کار تدریس را دنبال کرد و از سال ۱۳۸۱ نگارش کتاب شازده حمام را آغاز کرد.

برخی از مسئولیت‌های وی عبارتند از: استاد دانشگاه فردوسی مشهد،‌ استاد دانشگاه تربیت مدرس تهران، مدرس دانشگاه سوربن پاریس، عضو کمیته ملی اقلیم ایران،‌ عضو هیات مدیره انجمن جغرافیدانان ایران،‌ معاون بنیاد پژوهش‌های اسلامی استان قدس رضوی (۶۳- ۶۵)، دبیر اجرائی سمینار بین المللی جغرافیای جمهوری اسلامی (۱۳۶۲)،‌ عضو کمیته برنامه ریزی جغرافیا در ستاد انقلاب فرهنگی،‌ عضو هیات تحریریه مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی (تا سال ۱۳۶۷)،‌عضو هیات تحریریه مجله رشد جغرافیا (تا سال ۱۳۶۷)،‌ رییس پژوهشکده امیر کبیر، مدیر مسوول انتشارات پاپلی، ریاست اتحادیه تعاونی‌های بزرگ آبران خراسان بزرگ،‌رییس انجمن ژئوپلوتیک ایران از ۱۳۹۶تاکنون.

پاپلی تألیفات بسیار دیگری هم به فارسی دارد که مجموعه مقالات جغرافیا بستری برای گفت‌وگوی تمدن‌ها ، گردشگری (ماهیت و مفاهیم)، نظریه‌های توسعه روستایی، نظریه‌های شهر و پیرامون، شاه عباس و پینه دوز، خراسان، ژئوپولیتیک و توسعه، خاطرات شازده حمام: گوشه‌ای از اوضاع اجتماعی شهر یزد دهه ۴۰ – ۱۳۳۰ (در 4 جلد) ، حمد، ثنا و ذکر خداوند در شاهنامه، کوچ نشینی در شمال خراسان، اطلس ایران، مشترک با محمود طالقانی، برنارد هورکارد و هوبر مازورک، فرهنگ آبادی‌ها و مکان‌های مذهبی کشور، افغانستان - اقوام و کوچ نشینی، مجموعه مقالات به کوشش دکتر محمد حسین پاپلی یزدی، نگاهی به دیپلماسی آب ایران (هیدروژئوپلتیک) از جمله آثار او به شمار می‌رود.

منابع

• پاپلی یزدی، محمدحسین (۱۳۸۸). شازده حمام جلد اول و دوم. مشهد: پاپلی. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۹۰۷۴-۶-۳.