حق‌السکوت

حق‌السکوت
نویسنده	محمدمهدی سیار
ناشر	فصل پنجم
محل نشر	تهران
تاریخ نشر	۱۳۸۹
تعداد صفحات	۸۹
موضوع	شعر
سبک	غزل نئوکلاسیک
زبان	فارسی
بی‌خوابی عمیق بی‌خوابی عمیق	رودخوانی رودخوانی

خالق حق‌السکوت

حق‌السکوت مجموعهٔ غزل نئوکلاسیک سرودهٔ محمدمهدی سیار است که به ادبیات عاشقانه و عارفانه می‌پردازد. حق‌السکوت جایزهٔ «کتاب‌سال» ۱۳۸۹ را ازآنِ‌خود کرد و در بهار ۱۳۹۸ به چاپ نهم رسید. تاکنون ۲۰۰۰ نسخه ازحق‌السکوت به طبع رسیده است.

* * * * *

حق‌السکوت دومین اثر از محمدمهدی سیار بعد از «بی‌خوابی عمیق» است که غزل‌هایی کوتاه درحد پنج یا شش بیت دارد. غزل‌ها دربرگیرندهٔ موضوع‌های اجتماعی، عاطفی، حدیث نفس و آئینی است که سیار ۱۰ سال سروده است. تعدادی از این غزل‌ها در اولین اثر او «بی‌خوابی عميق» نيز دیده می‌شود.

برای کسانی که کتاب را نخوانده‌اند

تقدیم‌شده به

محمدمهدی سيار کتاب حق‌السکوت را در بیست‌و‌نهمین نمایشگاه بین المللی در نشست «در کوچه آفتاب» به «غلامرضا آغاسی» فرزند «محمدرضا آغاسی» تقدیم کرد.

برای کسانی که کتاب را خوانده‌اند

سبک کتاب

مضمون آفرینی و آشنازدایی از ويژگی‌های غزل سيار است كه در طنز ملیح وي ريشه دارد‌؛ این طنز هم در ظاهر کلام و هم در باطن آن رخ می‌نماید و ابزار کار او برای درونمایه‌های اجتماعی‌انتقادی است. همچنين خالق حق‌السكوت علاوه بر ساختار و معنای شعر، برای لفظ هم ارزش و اعتبار قائل است و نقش آرايه‌هایی چون مراعات نظير، واج آرایی، ايهام، تلميح و جناس در اثرش مشهود است. سيار بر وزن عروضی تسلط دارد و غزل او خوش‌لفظ و روان و عاری از مصراع‌های سخت‌خوان است.غزل‌های سیار از وحدت موضوعی در محور عمودی برخوردار است و با وجود اينكه او گاه شعرش را در سبک هندی سروده است و هر بیت آن به تنهایی استقلال معنایی دارد اما ارتباط طولی غزل‌ها هم رعايت شده. «سيار» با وجود اينكه شاعری كم‌گوست و ابيات غزل‌های حق‌السكوت ۵ الی ۶ بيت بيش‌تر ندارند اما در شعرش از حداكثر واژگانش بهره‌برده است.

اظهارنظرها

نظر خود نویسنده دربارهٔ کتاب

غزل‌های این مجموعه غزل‌های نئوکلاسیک‌اند و جهان‌بینی واحد و متناسب به شخصیت خودم و فرهنگ و سنت ایران در این شعرها نمايانگر است. به عبارت دیگر به‌رغم اين كه غزل‌ها موضوعات متنوعی دارند اما همواره نگاه ثابتی در این شعرها وجود دارد كه اين نگاه ثابت از مبانی فرهنگ ایرانی‌اسلامی سرچشمه گرفته است.

شعرهای ماندگار کتاب

شعر «سال های هجری» از مهم ترین شعرهای این مجموعه است که در پشت‌ جلد کتاب هم آمده. و شعر «حیات خلوت» که نام کتاب نیز از آن گرفته شده است و همچنین شعر «بسمل...آه» از ديگر شعرهای مهم حق‌السکوت اند. غزل «سال‌های هجری»:

ٰ

هنوز مثل زمين در طواف خورشيدم		ولی زمين نشدم، گرد خود نچرخيدم
حكايت من و باران كه می‌گريست يكی است		از ‌آسمان به زمين كرده‌اند تبعيدم
بگو به باد كه من آفتابگردانم		جز آفتاب به ساز کسی نرقصیدم
گل محمدی‌ام من، سلامم و صلوات		ولی سراپا تيغم اگر بچینیدم!

شعر«حیات خلوت»:

{{ب|دل می‌کنم به خاطر تو از دیار خویش|ای خاطرت عزیزتر از خاطرا

خیره است چشمِ خانه به چشمان مات من

خالی است بی‌صدا و سکوتت حیات من