محمد قزوینی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

طراوت بارانی در ‏۲۹ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۲۱:۲۱

2020-04-17T21:21:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۰۰:۵۱
خط ۱۰۷:		خط ۱۰۷:

	==زندگی و یادگار==		==زندگی و یادگار==
	===در فراز و نشیب سالیان<ref name= ''جهان‌گشای''/><ref>{{یادکرد وب\|نشانی = http://www.islamicartz.com/story/NRaxtEziYw4mbVuYzYKXFIkC66lebkLgcRl4UlAy8nA\|عنوان = هنر اسلامی: مرزبان‌نامه\|ناشر = هنر اسلامی\|تاریخ بازدید =~~۱۵مرداد ۹۸~~}}</ref><ref name=''چهارمقاله''>{{پک\|نظامی عروضی سمرقندی\|۱۳۸۸\|ک= مجمع‌النوادر معروف به چهار مقاله\|ص= ~~۹ تا ۳۲~~}}</ref><ref name=''معین''>{{پک\|معین\|۱۳۸۸\|ک= فرهنگ فارسی\|ص= ۱۴۶۳}}</ref><ref name= ''ملی''/><ref name= ''انسان‌شناسی''/>===		===در فراز و نشیب سالیان<ref name= ''جهان‌گشای''/><ref>{{یادکرد وب\|نشانی= http://www.islamicartz.com/story/NRaxtEziYw4mbVuYzYKXFIkC66lebkLgcRl4UlAy8nA\|عنوان= هنر اسلامی: مرزبان‌نامه\|ناشر= هنر اسلامی\|تاریخ بازدید= ۱۵مرداد۱۳۹۸}}</ref><ref name=''چهارمقاله''>{{پک\|نظامی عروضی سمرقندی\|۱۳۸۸\|ک= مجمع‌النوادر معروف به چهار مقاله\|ص= ۹تا۳۲}}</ref><ref name=''معین''>{{پک\|معین\|۱۳۸۸\|ک= فرهنگ فارسی\|ص= ۱۴۶۳}}</ref><ref name= ''ملی''/><ref name= ''انسان‌شناسی''/>===
	سال‌شمار علامه را با استناد به زندگی‌نامهٔ خودنوشت وی در مقدمهٔ «تاریخ جهان‌گشای جوینی» و [[بیست‌مقالهٔ قزوینی]]، مقدمهٔ او بر «چهارمقاله»، مدخل «محمد قزوینی» در [[فرهنگ معین]] و نیز ~~سایت~~ [[کتابخانه ملی]] چنین فهرست می‌کنند:		سال‌شمار علامه را با استناد به زندگی‌نامهٔ خودنوشت وی در مقدمهٔ «تاریخ جهان‌گشای جوینی» و [[بیست‌مقالهٔ قزوینی]]، مقدمهٔ او بر «چهارمقاله»، مدخل «محمد قزوینی» در [[فرهنگ معین]] و نیز پایگاه[[کتابخانه ملی]] چنین فهرست می‌کنند:
	* '''۱۲۵۶''': تولد در تهران، ۱۱ فروردین (۱۵ربیع‌الاول۱۲۹۴)		* '''۱۲۵۶''': تولد در تهران، ۱۱ فروردین (۱۵ربیع‌الاول۱۲۹۴)
	* '''۱۲۶۳تا۱۲۸۲''': فراگرفتن علوم اسلامی شامل صرف‌ونحو، اصول فقه، کلام و حکمت قدیم و حضور در محضر استادان بزرگ آن عصر؛ تلمذ زبان فرانسه نزد [[محمدعلی فروغی]]		* '''۱۲۶۳تا۱۲۸۲''': فراگرفتن علوم اسلامی شامل صرف‌ونحو، اصول فقه، کلام و حکمت قدیم و حضور در محضر استادان بزرگ آن عصر؛ تلمذ زبان فرانسه نزد [[محمدعلی فروغی]]

طراوت بارانی در ‏۲۹ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۲۱:۱۹

2020-04-17T21:19:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۰۰:۴۹
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	===در فراز و نشیب سالیان<ref name= ''جهان‌گشای''/><ref>{{یادکرد وب\|نشانی = http://www.islamicartz.com/story/NRaxtEziYw4mbVuYzYKXFIkC66lebkLgcRl4UlAy8nA\|عنوان = هنر اسلامی: مرزبان‌نامه\|ناشر = هنر اسلامی\|تاریخ بازدید =۱۵مرداد ۹۸}}</ref><ref name=''چهارمقاله''>{{پک\|نظامی عروضی سمرقندی\|۱۳۸۸\|ک= مجمع‌النوادر معروف به چهار مقاله\|ص= ۹ تا ۳۲}}</ref><ref name=''معین''>{{پک\|معین\|۱۳۸۸\|ک= فرهنگ فارسی\|ص= ۱۴۶۳}}</ref><ref name= ''ملی''/><ref name= ''انسان‌شناسی''/>===		===در فراز و نشیب سالیان<ref name= ''جهان‌گشای''/><ref>{{یادکرد وب\|نشانی = http://www.islamicartz.com/story/NRaxtEziYw4mbVuYzYKXFIkC66lebkLgcRl4UlAy8nA\|عنوان = هنر اسلامی: مرزبان‌نامه\|ناشر = هنر اسلامی\|تاریخ بازدید =۱۵مرداد ۹۸}}</ref><ref name=''چهارمقاله''>{{پک\|نظامی عروضی سمرقندی\|۱۳۸۸\|ک= مجمع‌النوادر معروف به چهار مقاله\|ص= ۹ تا ۳۲}}</ref><ref name=''معین''>{{پک\|معین\|۱۳۸۸\|ک= فرهنگ فارسی\|ص= ۱۴۶۳}}</ref><ref name= ''ملی''/><ref name= ''انسان‌شناسی''/>===
	سال‌شمار علامه را با استناد به زندگی‌نامهٔ خودنوشت وی در مقدمهٔ «تاریخ جهان‌گشای جوینی» و [[بیست‌مقالهٔ قزوینی]]، مقدمهٔ او بر «چهارمقاله»، مدخل «محمد قزوینی» در [[فرهنگ معین]] و نیز سایت [[کتابخانه ملی]] چنین فهرست می‌کنند:		سال‌شمار علامه را با استناد به زندگی‌نامهٔ خودنوشت وی در مقدمهٔ «تاریخ جهان‌گشای جوینی» و [[بیست‌مقالهٔ قزوینی]]، مقدمهٔ او بر «چهارمقاله»، مدخل «محمد قزوینی» در [[فرهنگ معین]] و نیز سایت [[کتابخانه ملی]] چنین فهرست می‌کنند:
	* '''۱۲۵۶: تولد در تهران، ۱۱ فروردین (۱۵ربیع‌الاول۱۲۹۴)		* '''۱۲۵۶''': تولد در تهران، ۱۱ فروردین (۱۵ربیع‌الاول۱۲۹۴)
	* '''۱۲۶۳تا۱۲۸۲: فراگرفتن علوم اسلامی شامل صرف‌ونحو، اصول فقه، کلام و حکمت قدیم و حضور در محضر استادان بزرگ آن عصر؛ تلمذ زبان فرانسه نزد [[محمدعلی فروغی]]		* '''۱۲۶۳تا۱۲۸۲''': فراگرفتن علوم اسلامی شامل صرف‌ونحو، اصول فقه، کلام و حکمت قدیم و حضور در محضر استادان بزرگ آن عصر؛ تلمذ زبان فرانسه نزد [[محمدعلی فروغی]]
	* '''۱۲۸۳تا۱۳۱۸''': سفر به لندن به‌دعوت برادرش میرزااحمدخان؛ سفر به پاریس و برلین برای آشنایی و همکاری با خاورشناسان و پژوهشگران ادب فارسی و عربی همچون ادوارد براون، سر دنیزن رس، هرتویک درنبورک، کلمانت هورات، ولادیمیر مینورسکی، پاول کراوس، ادگار بلوشه، لوئی ماسینیون، هانری ماسه، ژوزف مارکوارت و دیگران.		* '''۱۲۸۳تا۱۳۱۸''': سفر به لندن به‌دعوت برادرش میرزااحمدخان؛ سفر به پاریس و برلین برای آشنایی و همکاری با خاورشناسان و پژوهشگران ادب فارسی و عربی همچون ادوارد براون، سر دنیزن رس، هرتویک درنبورک، کلمانت هورات، ولادیمیر مینورسکی، پاول کراوس، ادگار بلوشه، لوئی ماسینیون، هانری ماسه، ژوزف مارکوارت و دیگران.
	* '''۱۲۸۵''': عضو هیئت رئیسهٔ اوقاف گیب لندن به‌پیشنهاد ادوارد بروان؛ تصحیح برخی متون فارسی مانند «تاریخ جهان‌گشای جوینی»؛ سفر به پاریس و محکم‌شدن دوستی با [[علی‌اکبر دهخدا]] و [[محمدعلی فروغی]]		* '''۱۲۸۵''': عضو هیئت رئیسهٔ اوقاف گیب لندن به‌پیشنهاد ادوارد بروان؛ تصحیح برخی متون فارسی مانند «تاریخ جهان‌گشای جوینی»؛ سفر به پاریس و محکم‌شدن دوستی با [[علی‌اکبر دهخدا]] و [[محمدعلی فروغی]]

طراوت بارانی در ‏۲۹ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۲۱:۱۶

2020-04-17T21:16:36Z

نمایش تغییرات

چری در ‏۱۷ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۱۱

2019-10-09T16:11:45Z

@@ خط ۹۲: / خط ۹۲: @@
 «باقر عاقلی» در خاطرات خود نقل می‌کند:{{سخ}}
 <font color=darkblue>{{گفتاورد تزیینی|روزی در خدمت علامه بودیم. ایشان لباس مشکی پوشیده و چند شاخه گل روی میز قرار داده‌بودند. وقتی علت را سوال کردیم، فرمودند: «امروز سرهنگی به ملاقات من خواهد آمد و از این نظر موظفم لباس تیره بپوشم. دقایقی نگذشت، سرهنگ ارتش ایران وارد شد. صحبت به تهران قدیم کشید. در ضمن بیان مطالب سرهنگ گفت: «زمانی را که در تهران «حندق» بود، من به یاد دارم.» قزوینی با شنیدن این جمله عبوس شد. یکباره از روی صندلی بلند شد و دست خود را به طرف سرهنگ دراز نمود. گفت:«دیگر وقتی ندارم با شما صحبت کنم.» سرهنگ از جا برخاست و پس از خداحافظی سردی منزل علامه را ترک کرد. از قزوینی سوال کردیم چه شد که او را مودبانه از منزل خود اخراج نمودید؟ گفتند: «مردکهٔ احمق خجالت نمی‌کشد، «خندق» را «حندق» تلفظ می‌کند. مرا با این اوباش سر و کاری نیست.<ref name= ''اتحاد''/>}}</font>
 ==زندگی و تراث==
@@ خط ۲۴۹: / خط ۲۳۴: @@
 ====نامه به تقی‌زاده مورخ ژوئن سال ۱۹۲۱ میلادی====
 <font color=darkblue>{{گفتاورد تزیینی|[خیال]... طبع بعضی کتب بسیار خیال خوبی است... ولی این کتب مفروضه را که تصحیح خواهد کرد؟...، زیرا که اگر سفرنامهٔ ناصرخسرو و سیاست‌نامهٔ نظام‌الملک را...همین‌طور که مرحوم شفر چاپ کرده‌است دوباره چاپ کنند «زاد فی‌الطنبور نغمه اخری» خواهد شد، زیرا که این دو کتاب مثل سایر مطبوعات مرحوم شفر که بمسامحه و مساهله و قل توثق ضرب‌المثل است، مشحون از اغلاط واضحه بل فاضحه است و مصداق «بیر کلمه و اوچ غلط» است. برای تجدید چاپ آنها البته از نظر ثانوی و مقابلهٔ آنها با نسخ لازم است...<ref>{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= امیدسالار|عنوان=علامه قزوینی و فن تصحیح متن |ژورنال= نامهٔ بهارستان|شماره= ۱۱و۱۲|صفحات= ۱۸۹تا۲۰۶}}</ref>}}</font>
 ==آثار و منبع‌شناسی==
@@ خط ۳۲۴: / خط ۲۸۶: @@
 چاپ دیوان حافظ محمد قزوینی و قاسم غنی(تهران-۱۳۲۰ شمسی) که به خط «حسن زرین‌خط» خوش‌نویسی شده‌است، نقطهٔ عطفی در تاریخ چاپ‌های اشعار حافظ بود؛ گرچه خالی از نقص‌هایی هم نیست. این چاپ مبتنی بر مقابلهٔ نسخهٔ خلخالی با هفده نسخهٔ متاخرتر است. با این همه، قزوینی و غنی تفاوت‌های کار خود را با نسخهٔ خلخالی در حواشی یادداشت نکرده‌اند و منابع ابیات اضافی و قرائاتی را نیز که در نسخهٔ خلخالی پیدا نمی‌شود، یادآور نشده‌اند. به گفتهٔ [[سلیم نیساری]] ، کار قزوینی و غنی نمی‌تواند ویرایشی رضایت‌بخش از نسخه‌ای واحد باشد یا یک چاپ واقعا انتقادی به دست دهد.<ref>{{پک|سعادت|۱۳۸۶|ک= دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی|ص= ۶۵۹}}</ref>
 ==نوا، نما، نگاه==

چری در ‏۱۴ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۲۲:۱۹

2019-10-06T22:19:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۴۹
خط ۶۷:		خط ۶۷:
	===در محضر پرشکوه استاد===		===در محضر پرشکوه استاد===
	{{گفتاورد تزیینی\|چندین سال همه‌ساله در تابستان در موقع ییلاق که ایشان(ادیب پیشاوری) عادت داشتند، همه‌روزه به صحن امامزاده صالح تجریش تشریف می‌آوردند و یک دو سه ساعتی آنجا در گوشه‌ای می‌نشستند، من به واسطهٔ ترسی که از تنگی حوصلهٔ ایشان داشتم، حیله‌ها انگیخته و بهانه‌ها اختراع کرده به محضر شریفشان حاضر می‌شدم و جسته جسته با ترس و لرز، گاهگاه سوالی از ایشان می‌کردم، و جوابی شافی و کافی می‌شنیدم، و فوراً آن را در خزانه‌ی دماغ و دفتر بغل ثبت می‌کردم. تبحر ایشان در ادبیات عربی و فارسی و حافظه‌ٔ عجیب فوق‌العاده که از ایشان در حفظ اشعار عرب مخصوصاً مشاهده می‌کردم، فی‌الواقع باصطلاح محیرالعقول بود. هر وقت و در هر مجلسی که از یک شعر عربی مثلاً صحبت می‌شد و هیچکس از اهل مجلس نمی‌دانست آن شعر از کیست و در چه عصر گفته شده، ایشان را می‌دیدم جمیع اشعار سابق و لاحق آن را با تمام قصیده و اسم شاعر و شرح حال او و تاریخ او و معنی شعر و غیره و غیره همه را بلاتأمل بیان می‌کردند. هر وقت من ایشان را می‌دیدم یاد حکایت معروفی که در کتب ادبی عرب به «حماد راویه» نسبت می‌دهند، می‌افتادم؛ که وی فقط از شعرای قبل از اسلام به عدد هر یک از حروف مُعجم صد قصیدهٔ بزرگ سوای مقطعات از حفظ داشت تا چه رسد به شعرای بعد از اسلام و ولید از خلفای بنی‌امیه که این ادعا را باور نمی‌کرد شخصی را بر او موکل گماشت تا دو هزار و نهصد قصیده به تفصیل فوق از وی تحویل گرفت.<ref name= ''انسانشناسی''/>}}		{{گفتاورد تزیینی\|چندین سال همه‌ساله در تابستان در موقع ییلاق که ایشان(ادیب پیشاوری) عادت داشتند، همه‌روزه به صحن امامزاده صالح تجریش تشریف می‌آوردند و یک دو سه ساعتی آنجا در گوشه‌ای می‌نشستند، من به واسطهٔ ترسی که از تنگی حوصلهٔ ایشان داشتم، حیله‌ها انگیخته و بهانه‌ها اختراع کرده به محضر شریفشان حاضر می‌شدم و جسته جسته با ترس و لرز، گاهگاه سوالی از ایشان می‌کردم، و جوابی شافی و کافی می‌شنیدم، و فوراً آن را در خزانه‌ی دماغ و دفتر بغل ثبت می‌کردم. تبحر ایشان در ادبیات عربی و فارسی و حافظه‌ٔ عجیب فوق‌العاده که از ایشان در حفظ اشعار عرب مخصوصاً مشاهده می‌کردم، فی‌الواقع باصطلاح محیرالعقول بود. هر وقت و در هر مجلسی که از یک شعر عربی مثلاً صحبت می‌شد و هیچکس از اهل مجلس نمی‌دانست آن شعر از کیست و در چه عصر گفته شده، ایشان را می‌دیدم جمیع اشعار سابق و لاحق آن را با تمام قصیده و اسم شاعر و شرح حال او و تاریخ او و معنی شعر و غیره و غیره همه را بلاتأمل بیان می‌کردند. هر وقت من ایشان را می‌دیدم یاد حکایت معروفی که در کتب ادبی عرب به «حماد راویه» نسبت می‌دهند، می‌افتادم؛ که وی فقط از شعرای قبل از اسلام به عدد هر یک از حروف مُعجم صد قصیدهٔ بزرگ سوای مقطعات از حفظ داشت تا چه رسد به شعرای بعد از اسلام و ولید از خلفای بنی‌امیه که این ادعا را باور نمی‌کرد شخصی را بر او موکل گماشت تا دو هزار و نهصد قصیده به تفصیل فوق از وی تحویل گرفت.<ref name= ''انسانشناسی''/>}}

			===تاریخ نادانی ما===
			{{گفتاورد تزیینی\|وقتی که علامه محمد قزوینی بعد از عمری تحصیلات حوزوی در ایران و سال‌ها پژوهش در اروپا و حشر و نشر با بزرگترین خاورشناسان جهان و نشر آن همه آثار ادبی و تاریخی فارسی و عربی و فراهم آوردن آن همه یادداشت‌ها به ایران بازگشت، ارادتمندان او، امثال [[سیدحسن تقی‌زاده]] و [[بدیع‌الزمان فروزانفر]]، خواستند برای او ممر معیشتی فراهم سازند که او پیرانه‌سر از گرسنگی نمیرد. مصلحت در آن دیدند که ایشان را به استادی دانشگاه تهران دعوت کنند. مجلسی برای همین امر در دانشگاه تهران تشکیل شد که در آن تقی‌زاده و فروزانفر و همهٔ بزرگان عصر جمع بودند. از علامه هم خواهش کرده‌بودند که به آن مجلس درآید. سرانجام مسئلهٔ استادی ایشان را مطرح کردند و قرار شد شورای دانشگاه این موضوع را تصویب کند. هر یک از بزرگان دقایقی چند در فضایل علمی ایشان و جایگاه جهانی ایشان در حوزهٔ پژوهش‌های ایرانی و اسلامی سخن گفت و همگی به دانشگاه تهران تبریک گفتند که علامه چنین افتخاری را به دانشگاه داده و استادی آنجا را قبول کرده‌است. کار در آستانهٔ تمام‌شدن بود که یکی از استادان دانشکدهٔ الهیات، که در معارف طلبگی مرد فاضلی بود و معلم صرف و نحو عربی بود، پرسید ایشان استاد چه رشته‌ای خواهند بود؟ پاسخ دادند که استاد تاریخ. آن استاد ساده‌لوح دانشکدهٔ الهیات گفت:{{سخ}}
			تاریخ را که بچه خودش می‌خواند، استاد لازم ندارد!{{سخ}}
			مرحوم قزوینی با شنیدن این سخن برخاست و گفت: «آری، تاریخ استاد لازم ندارد» و مجلس را ترک گفت و برای همیشه دانشگاه تهران را از وجود بی‌مانند خویش محروم کرد.<ref>{{پک\|شفیعی کدکنی\|۱۳۹۳\|ک= درویش ستیهنده: از میراث عرفانی شیخ جام\|ص= ۱۰۳و۱۰۴}}</ref>}}

	===شیرین‌تر از دیدار یار===		===شیرین‌تر از دیدار یار===
خط ۳۳۸:		خط ۳۴۳:
	# {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= امیدسالار\|نام = محمود\|عنوان=علامه قزوینی و فن تصحیح متن \|ژورنال= نامهٔ بهارستان\|شماره= ۱۱و۱۲\|سال= ۱۳۸۵-۱۳۸۴\| تاریخ بازبینی = ۱۰تیر۱۳۹۸}}		# {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= امیدسالار\|نام = محمود\|عنوان=علامه قزوینی و فن تصحیح متن \|ژورنال= نامهٔ بهارستان\|شماره= ۱۱و۱۲\|سال= ۱۳۸۵-۱۳۸۴\| تاریخ بازبینی = ۱۰تیر۱۳۹۸}}
	# {{یادکرد کتاب \| نام خانوادگی =سعادت\| نام =اسماعیل \| عنوان= دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی \| ترجمه = \| جلد = ۲ \| سال = ۱۳۸۶\| ناشر = فرهنگستان زبان و ادب فارسی\|مکان = تهران\| شابک =}}		# {{یادکرد کتاب \| نام خانوادگی =سعادت\| نام =اسماعیل \| عنوان= دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی \| ترجمه = \| جلد = ۲ \| سال = ۱۳۸۶\| ناشر = فرهنگستان زبان و ادب فارسی\|مکان = تهران\| شابک =}}
			# {{یادکرد کتاب \| نام خانوادگی =شفیعی کدکنی\| نام =محمدرضا\| عنوان= درویش ستیهنده: از میراث عرفانی شیخ جام\| سال = ۱۳۹۳\| ناشر = سخن\|مکان = تهران\| شابک =}}

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==

طراوت بارانی: طراوت بارانی صفحهٔ علامه قزوینی را به محمد قزوینی منتقل کرد

2019-09-23T09:11:07Z

طراوت بارانی صفحهٔ علامه قزوینی را به محمد قزوینی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۱۲:۴۱
(بدون تفاوت)

طراوت بارانی: طراوت بارانی صفحهٔ محمد قزوینی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به علامه قزوینی منتقل کرد

2019-09-23T09:10:05Z

طراوت بارانی صفحهٔ محمد قزوینی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به علامه قزوینی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۱۲:۴۰
(بدون تفاوت)

چری در ‏۳۰ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۲۷

2019-08-21T09:27:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۱۲:۵۷
خط ۲۳۸:		خط ۲۳۸:
	علامه حتی در مدت اقامت در اروپا نیز راهنما و مشکل‌گشای محققان داخل ایران بود؛ چنانکه [[حبیب یغمایی]] در سال‌هایی که با [[محمدعلی فروغی]] در تجدید چاپ کلیات سعدی همکاری داشته، غالبا از طرف ذکاءالملک، مشکلات خود را با قزوینی در میان می‌گذاشته و او با مطالعهٔ نسخ موجود در کتابخانه‌های پاریس، آنها را راهنمایی می‌نموده‌است.<ref name= ''اتحاد''/>		علامه حتی در مدت اقامت در اروپا نیز راهنما و مشکل‌گشای محققان داخل ایران بود؛ چنانکه [[حبیب یغمایی]] در سال‌هایی که با [[محمدعلی فروغی]] در تجدید چاپ کلیات سعدی همکاری داشته، غالبا از طرف ذکاءالملک، مشکلات خود را با قزوینی در میان می‌گذاشته و او با مطالعهٔ نسخ موجود در کتابخانه‌های پاریس، آنها را راهنمایی می‌نموده‌است.<ref name= ''اتحاد''/>

			===نمونهٔ نثر علامه قزوینی===
			نثر قزوینی را در دو حوزه می‌توان بررسی کرد؛ یکی مطالب علمی و دیگری نامه‌ها و یادداشت‌های شخصی. از هر کدام نمونه‌ای می‌آوریم.{{سخ}}
			====مقدمهٔ چهارمقاله====
			<font color=darkblue>{{گفتاورد تزیینی\|در چهار پنج سال قبل که اینجانب محمّد بن عبدالوّهاب قزوینی به لندن رفته بود و سعادت مرا به خدمت جناب مستطاب فاضل علامة مستشرق پرفسور ادوارد برون دام ظله‌العالی معلم السنهٔ شرقیه در دارالفنون کمبریج از ممالک انگلستان رهنمونی نمود و تشرّف شناسائی آن بزرگوار حاصل آمد، ایشان تصحیح و طبع متن چهار مقاله را (که چهار پنج سال قبل در سنة ۱۸۹۹ مسیحی خودشان آن را به زبان انگلیسی ترجمه و طبع نموده بودند)، به اینجانب تکلیف فرمودند. این بنده نیز که منتهای آمال خود را در خدمت به زبان وطن عزیز خود می‌دانستم و موقعی از این بهتر و مشوّقی از ایشان بزرگتر و بزرگوارتر نمی‌یافتم، با کمال منّت این تکلیف را پذیرفتم و فی‌الفور شروع به کار نمودم، و ابتدا گمان می‌کردم که در اندک زمانی منتهی پنج شش ماه مثلا آن کار به انجام خواهد رسید، ولی به محض شروع در عمل معلوم شد که آن تصوّری خام بوده است، زیرا که متن کتاب به واسطة کثرت تصحیفات و تصرّفات نسّاخ که در ایران غالبا از علم و ادب تهی‌دست می‌باشند به مرور زمان از وقت تألیف الی حال که قریب هشتصد سال است به کلی فاسد و خراب گشته و غالب اعلام رجال و اسماء اماکن و کتب و ارقام سنوات تصحیف و تحریف شده است، و معلوم است که مدتر افاده و استفاده از کتب تاریخ فقط در صحّت اعلام و ارقام است، و اگر این دو فقره فاسد و طرف وثوق نباشد کتاب تاریخ مانند جسم بی‌جان و نقش بر ایوان است، و جز حکایت افسانه‌مانند که نه زمان آن معلوم است، نه مکان آن، نه اشخاص آن، چیزی دیگر از آن باقی نمی‌ماند.<ref name= ''چهارمقاله''/>}}</font>{{سخ}}
			====نامه به تقی‌زاده مورخ ژوئن سال ۱۹۲۱ میلادی====
			<font color=darkblue>{{گفتاورد تزیینی\|[خیال]... طبع بعضی کتب بسیار خیال خوبی است... ولی این کتب مفروضه را که تصحیح خواهد کرد؟...، زیرا که اگر سفرنامهٔ ناصرخسرو و سیاست‌نامهٔ نظام‌الملک را...همین‌طور که مرحوم شفر چاپ کرده‌است دوباره چاپ کنند «زاد فی‌الطنبور نغمه اخری» خواهد شد، زیرا که این دو کتاب مثل سایر مطبوعات مرحوم شفر که بمسامحه و مساهله و قل توثق ضرب‌المثل است، مشحون از اغلاط واضحه بل فاضحه است و مصداق «بیر کلمه و اوچ غلط» است. برای تجدید چاپ آنها البته از نظر ثانوی و مقابلهٔ آنها با نسخ لازم است...<ref>{{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= امیدسالار\|عنوان=علامه قزوینی و فن تصحیح متن \|ژورنال= نامهٔ بهارستان\|شماره= ۱۱و۱۲\|صفحات= ۱۸۹تا۲۰۶}}</ref>}}</font>

	===همراهی‌های سیاسی===		===همراهی‌های سیاسی===
خط ۲۴۴:		خط ۲۵۰:
	===نام‌های دسته‌جمعی===		===نام‌های دسته‌جمعی===
	===بیانیه‌ها===		===بیانیه‌ها===
	~~===جملهٔ موردعلاقه در کتاب‌هایش===~~
	~~===جمله‌ای از ایشان===~~
	===نحوهٔ پوشش===		===نحوهٔ پوشش===
	===تکیه‌کلام‌ها===		===تکیه‌کلام‌ها===
خط ۲۹۲:		خط ۲۹۶:
	* «رساله راجع به ممدوحین سعدی و شرح احوال آنان» که در سال ۱۳۱۷ ابتدا توسط [[حبیب یغمایی]] در مجلهٔ تعلیم و تربیت و بعد به صورت مجزا در تهران چاپ شد.{{سخ}}		* «رساله راجع به ممدوحین سعدی و شرح احوال آنان» که در سال ۱۳۱۷ ابتدا توسط [[حبیب یغمایی]] در مجلهٔ تعلیم و تربیت و بعد به صورت مجزا در تهران چاپ شد.{{سخ}}

	===~~جوایز~~ و ~~افتخارات~~===		===منابعی در مورد آثار و احوال علامه قزوینی<ref name= ''ملی''/>===
	~~===منبع‌شناسی~~ (~~منابعی که~~ دربارهٔ آثار ~~فرد نوشته شده است~~)~~===~~		* نامه‌های قزوینی به تقی‌زاده، به کوشش ایرج افشار، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۵۳.{{سخ}}
			* دورهٔ کامل بیست مقالهٔ قزوینی، دنیای کتاب، ۱۳۸۲.{{سخ}}
			* زن‍دگ‍ی‍ن‍ام‍ه‌ و خدمات علمی و فرهنگی ع‍لام‍ه‌ م‍ح‍م‍د ق‍زوی‍ن‍ی‌، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۵.{{سخ}}
			* ی‍ادن‍ام‍ه‌ٔ ع‍لام‍ه‌ م‍ح‍م‍د ق‍زوی‍ن‍ی‌، ب‍ه‌ک‍وش‍ش‌ ع‍ل‍ی‌ ده‍ب‍اش‍ی‌؛ ب‍ا م‍ق‍دم‍ه‌ ع‍ب‍دال‍ح‍س‍ی‍ن‌ زری‍ن‌ک‍وب، تهران: کتاب و فرهنگ، ۱۳۷۸.{{سخ}}
			* یادداشت‌های قزوینی، ۱۰ جلد، به کوشش ایرج افشار، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۳۲-۱۳۵۴.{{سخ}}
			* س‍ی‍ری‌ در اش‍ع‍ار ح‍اف‍ظ: ک‍ش‍ف‌ و اس‍ت‍خ‍راج‌ س‍ی‌ و ه‍ش‍ت‌ غ‍زل‌ ال‍ح‍اق‍ی‌ و چ‍ه‍ل‌ و س‍ه‌ ب‍ی‍ت‌ ب‍ی‍گ‍ان‍ه‌ در ح‍اف‍ظ ق‍زوی‍ن‍ی‌، دانشفر همدانی، همدان: میهن نو، ۱۳۸۱.{{سخ}}
			* ایران‌شناسان و خاورشناسان(به روایت علامه محمد قزوینی)، به کوشش علی رفیعی جیردهی، رشت: نشر بلور، ۱۳۹۲.{{سخ}}
			* پژوهشگران معاصر ایران، جلد ۱، هوشنگ اتحاد، تهران: فرهنگ معاصر، ۱۳۷۸.{{سخ}}
			* بیاد علامه محمد قزوینی، به کوشش ایرج افشار، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۳۸۶.{{سخ}}
			* ح‍اف‍ظ از دی‍دگ‍اه‌ ع‍لام‍ه‌ م‍ح‍م‍د ق‍زوی‍ن‍ی‌، ب‍ه‌ک‍وش‍ش‌ اس‍م‍اع‍ی‍ل‌ ص‍ارم‍ی‌، تهران: علمی، ۱۳۶۷.(به انضمام مقالاتی دربارهٔ احوال و آثار علامه محمد قزوینی){{سخ}}
			* م‍ح‍م‍د ب‍ن ‌ع‍ب‍دال‍وه‍اب‌ ال‍ق‍زوی‍ن‍ی‌ رائ‍د الادب ‌ال‍ف‍ارس‍ی ‌ال‍م‍ع‍اص‍ر ف‍ی ‌ال‍ن‍ق‍د و ال‍ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌، علی منتظمی، تهران: موسسه صادق الطباعه و النشر، ۱۳۸۵.

	===قطره‌ای از دریا: تاملی در آثار===		===قطره‌ای از دریا: تاملی در آثار===
خط ۳۰۵:		خط ۳۱۹:
	چاپ دیوان حافظ محمد قزوینی و قاسم غنی(تهران-۱۳۲۰ شمسی) که به خط «حسن زرین‌خط» خوش‌نویسی شده‌است، نقطهٔ عطفی در تاریخ چاپ‌های اشعار حافظ بود؛ گرچه خالی از نقص‌هایی هم نیست. این چاپ مبتنی بر مقابلهٔ نسخهٔ خلخالی با هفده نسخهٔ متاخرتر است. با این همه، قزوینی و غنی تفاوت‌های کار خود را با نسخهٔ خلخالی در حواشی یادداشت نکرده‌اند و منابع ابیات اضافی و قرائاتی را نیز که در نسخهٔ خلخالی پیدا نمی‌شود، یادآور نشده‌اند. به گفتهٔ [[سلیم نیساری]] ، کار قزوینی و غنی نمی‌تواند ویرایشی رضایت‌بخش از نسخه‌ای واحد باشد یا یک چاپ واقعا انتقادی به دست دهد.<ref>{{پک\|سعادت\|۱۳۸۶\|ک= دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی\|ص= ۶۵۹}}</ref>		چاپ دیوان حافظ محمد قزوینی و قاسم غنی(تهران-۱۳۲۰ شمسی) که به خط «حسن زرین‌خط» خوش‌نویسی شده‌است، نقطهٔ عطفی در تاریخ چاپ‌های اشعار حافظ بود؛ گرچه خالی از نقص‌هایی هم نیست. این چاپ مبتنی بر مقابلهٔ نسخهٔ خلخالی با هفده نسخهٔ متاخرتر است. با این همه، قزوینی و غنی تفاوت‌های کار خود را با نسخهٔ خلخالی در حواشی یادداشت نکرده‌اند و منابع ابیات اضافی و قرائاتی را نیز که در نسخهٔ خلخالی پیدا نمی‌شود، یادآور نشده‌اند. به گفتهٔ [[سلیم نیساری]] ، کار قزوینی و غنی نمی‌تواند ویرایشی رضایت‌بخش از نسخه‌ای واحد باشد یا یک چاپ واقعا انتقادی به دست دهد.<ref>{{پک\|سعادت\|۱۳۸۶\|ک= دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی\|ص= ۶۵۹}}</ref>

			===جوایز و افتخارات===
	===ناشرانی که با او کار کرده‌اند===		===ناشرانی که با او کار کرده‌اند===
	===تعداد چاپ‌ها و تجدیدچاپ‌های کتاب‌ها===		===تعداد چاپ‌ها و تجدیدچاپ‌های کتاب‌ها===

چری در ‏۲۷ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۲۰:۳۴

2019-08-18T20:34:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۰۰:۰۴
خط ۱۶۴:		خط ۱۶۴:
	علامه علاوه بر تصحیح انتفادی متون و یادداشت‌نویسی، در باب متون ادبی و مولفان آنها پژوهش‌های ارزشمندی نیز انجام داده‌است که از جملهٔ آنها می‌توان به «رساله‌ای در شرح حال مسعود سعد سلمان»، «دیباچه بر تذکره‌الاولیای عطار به تصحیح نیکلسون» و «رساله در شرح احوال شیخ ابوالفتوح رازی» اشاره کرد. ترجمه‌ای از «لوایح جامی» به زبان فرانسوی نیز از او در دست است.<ref name= ''جهانگشای''/>		علامه علاوه بر تصحیح انتفادی متون و یادداشت‌نویسی، در باب متون ادبی و مولفان آنها پژوهش‌های ارزشمندی نیز انجام داده‌است که از جملهٔ آنها می‌توان به «رساله‌ای در شرح حال مسعود سعد سلمان»، «دیباچه بر تذکره‌الاولیای عطار به تصحیح نیکلسون» و «رساله در شرح احوال شیخ ابوالفتوح رازی» اشاره کرد. ترجمه‌ای از «لوایح جامی» به زبان فرانسوی نیز از او در دست است.<ref name= ''جهانگشای''/>

	===~~یادمان~~ و ~~بزرگداشت‌ها~~===		===شب علامه قزوینی===
			شب « علامه محمد قزوینی » که هشتاد و ششمین شب از مجموعه شبهای مجلهٔ بخارا بود، اول تیرماه ۱۳۹۰ برگزار شد. این بزرگداشت ابتدا با یاد و خاطرهٔ ایرج افشار آغاز شد که به همت وی یادداشت‌های قزوینی به چاپ رسیده و بعد از آن با سخنرانی‌های [[علی دهباشی]] در مورد زندگی و میراث قزوینی و دکتر [[مهدی محقق]] در مورد شیوهٔ قزوینی در تصحیح نسخ خطی پیگیری شد. در پایان، فیلم «حکایت سرو غریب» (در باب زندگی علامه محمد قزوینی) به کارگردانی محمد عاشقی نیز پخش شد.<ref name= ''بخارا''>{{یادکرد وب\|نشانی = http://bukharamag.com/1390.04.1861.html\|عنوان = شب قزوینی\|ناشر = مجله بخارا\|تاریخ بازدید =۱۵ مرداد ۹۸}}</ref>

	===قزوینی در نظر دیگران===		===قزوینی در نظر دیگران===
خط ۱۹۳:		خط ۱۹۴:
	{{گفتاورد تزیینی\|من نیز با وجود قلت سرمایهٔ علمی و صعوبت فوق‌العادهٔ این کار، متوکلا علی‌الله، دل به دریا زده، پیشنهاد مذکور را قبول کردم...}}{{سخ}}		{{گفتاورد تزیینی\|من نیز با وجود قلت سرمایهٔ علمی و صعوبت فوق‌العادهٔ این کار، متوکلا علی‌الله، دل به دریا زده، پیشنهاد مذکور را قبول کردم...}}{{سخ}}
	اما قزوینی پیوسته از ارزش و جایگاه شامخ متون تصحیح‌شدهٔ خود در ادب فارسی سخن گفته و به اهمیت و دشواری کار خود در تصحیح این متون اشاره‌ کرده‌است.<ref name= ''انسانشناسی''/><ref name= ''جهانگشای''/>		اما قزوینی پیوسته از ارزش و جایگاه شامخ متون تصحیح‌شدهٔ خود در ادب فارسی سخن گفته و به اهمیت و دشواری کار خود در تصحیح این متون اشاره‌ کرده‌است.<ref name= ''انسانشناسی''/><ref name= ''جهانگشای''/>


	===دیگران از نظرگاه علامه===		===دیگران از نظرگاه علامه===

چری در ‏۲۷ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۲۰:۱۷

2019-08-18T20:17:18Z

@@ خط ۲۷۱: / خط ۲۷۱: @@
 او نخستین قدم علمی را در تصحیح متون برداشت و دیگران شیوه و اسلوب جدید را از او فراگرفتند. قزوینی در معرفی نسخ خطی و تنظیم و تحقیق احوال شعرا و رجال مهم علم و ادب قدیم، آثار متعدد انتشار داد که نمونهٔ کامل دقت نظر است و به حق باید او را معلم اول در رشته‌های ادبی و تاریخی ایران اسلامی دانست. از جمله مهم‌ترین خصایص قزوینی، رعایت امانت علمی در انجام امور پژوهشی بود؛ به شکلی که تا از موضوعی اطلاع قطعی حاصل نمی‌کرد، به هیچ وجه آن را نمی‌پذیرفت و به طالبان علم عرضه نمی‌کرد. اگر در جریان کار چیزی را مورد شک و تردید می‌دید، فورا به مآخذ مختلف مراجعه می‌کرد و از کتابی به کتابی می‌پرید و سریعا آن را می‌یافت.<ref name= ''اتحاد''/>
-===کارنامه و فهرست آثار===
+===کارنامهٔ محمد قزوینی<ref name= ''اتحاد''/><ref name= ''جهانگشای''/><ref name= ''ملی''/>===
 ===جوایز و افتخارات===
 ===منبع‌شناسی (منابعی که دربارهٔ آثار فرد نوشته شده است)===