صادق چوبک - تاریخچهٔ نسخه‌ها

چری در ‏۱۷ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۰۶

2019-10-09T16:06:06Z

@@ خط ۱۰۳: / خط ۱۰۳: @@
 «برای من می‌میرد. لب به هیچ چیز نمی‌زند. چه سگ مغرور و با عاطفه‌ای... فقط روزی یکی دو تا گربه را که می‌خواهد از کنار خانهٔ ما رد شوند، می‌گیرد. بی آنکه به آنها آزار برساند با یک ضربه از کمر آنها را به دو قسمت می‌کند و بعد بی آنکه به آنها محل بگذارد سرش را می‌اندازد زیر و می‌رود در بسترش می‌لمد.»<ref>{{پک|رحمانی|۱۳۹۳|ک= آئینه‌دار رابطه: گفت‌وگو با نصرت رحمانی|ص= ۲۴۰-۲۳۹}}</ref>
@@ خط ۳۳۱: / خط ۲۹۷: @@
 ابراهیم گلستان در سال ۱۳۴۱ تصمیم می‌گیرد داستان «چرا دریا توفانی شده بود» چوبک را در قالب فیلمی داستانی اقتباس کند. در این فیلم، فروغ فرخزاد هم بازیگر بوده است؛ اما به دلایلی فیلم ناتمام می‌ماند.
 ==آثار و منبع‌شناسی==
@@ خط ۴۶۲: / خط ۳۸۷: @@
 از منظر رضا براهنی، چوبک، بهترین شخصیت‌هایش را در بهترین شکل، وارد بهترین قصه‌اش یعنی «سنگ صبور» می‌کند. نویسنده در این اثر درخشان، هر شخصیت مهم قصه را برش عمودی می‌دهد و از بالا در مغز او می‌نگرد. در این برش عمودی، او دو چیز می‌یابد: یکی خود شخصیت و دیگری احساس و اندیشهٔ شخصیت در مورد سایر شخصیت‌ها. به همین دلیل در این اثر، هر شخصیت نه فقط آیینه‌ای است برای خود، بلکه آیینه‌ای است برای شخصیت‌های مهم دیگر. در این رمان، نیروی استفادهٔ چوبک از زبان در اوج مشخص می‌شود: قرار دادن چندین سطح زبانی در کنار هم بدون وجود خلل و فرجی برای ایجاد خدشه‌ای در این بنای استوار.<ref>{{پک|براهنی|۱۳۴۸|ک= قصه‌نویسی|ص= ۷۱۱-۶۶۸}}</ref>

چری: /* منابع */

2019-07-10T15:08:42Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۳۸
خط ۴۸۷:		خط ۴۸۷:
	# {{یادکرد کتاب \| نام خانوادگی =میرعابدینی\| نام =حسن\| عنوان =صد سال داستان‌نویسی ایران \|جلد = ۱ و ۲ \| سال = ۱۳۸۰\| ناشر = چشمه}}		# {{یادکرد کتاب \| نام خانوادگی =میرعابدینی\| نام =حسن\| عنوان =صد سال داستان‌نویسی ایران \|جلد = ۱ و ۲ \| سال = ۱۳۸۰\| ناشر = چشمه}}
	# {{یادکرد کتاب \| نام خانوادگی =چوبک\| نام =صادق\| عنوان =انتری که لوطیش مرده بود \| سال = ۱۳۲۸\| ناشر = سازمان چاپ و انتشارات جاویدان}}		# {{یادکرد کتاب \| نام خانوادگی =چوبک\| نام =صادق\| عنوان =انتری که لوطیش مرده بود \| سال = ۱۳۲۸\| ناشر = سازمان چاپ و انتشارات جاویدان}}
			# {{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =بهار\| نام = شمیم\|عنوان =دربارهٔ آنچه به نقد درنمیآید\| ژورنال = اندیشه و هنر\| شماره =۷ \| سال =مهر ۱۳۴۴\| تاریخ بازبینی = ۱۲تیر۱۳۹۸}}

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==

چری در ‏۱۹ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۰۱

2019-07-10T15:01:41Z

@@ خط ۲۴۴: / خط ۲۴۴: @@
 ====[[محمدعلی جمال‌زاده]]====
 محمدعلی جمالزاده در نامه ای خطاب به چوبک درباره رمان "سنگ صبور" چنین می نویسد : "سنگ صبور داستان چند تن مرد و زن و کودک بینوای خودمانی است که مظهر جماعت کثیری و بلکه اکثریت هموطنان ما هستند. در جهل و بی خبری و خرافات و گرسنگی و کثافت و دروغ و فریب غوطه ورند و معهذا چندان گله و شکوه ای از خالق و مخلوق و خلقت ندارند و تریاق توکل و رضا دل خود خوش میدارند. بی نهایت استادانه از عهده کار برآمده اید و همچنان که گویا سابقاً معروض داشته ام، آنچه را گوش می شنود و آنچه را به چشم می بیند (و گاهی آنچه را خاطر احساس میکند) همه را مانند دستگاه عکاسی و جعبه صوت صدا با قدرت و بصیرت کامل منعکس ساخته اید... املای عوامانه، علت دیگری هم ممکن است داشته باشد که هموطنان ما را از باسواد شدن و با فارسی صحیح و فصیح و درست آشنا شدن تا اندازه ای باز بدارد. ولی این ها را شاید بتوان امر ذوقی دانست و شاید مباحثه در آن زیاد مفید واقع نگردد و موضوعی نداشته باشد. لکم دینکم ولی دینی.<ref name=''دانشنامه ایرانی''/>
 ===چوبک از نگاه چوبک===

چری: /* نظرگاه صاحب‌نظران */

2019-07-10T14:53:19Z

نظرگاه صاحب‌نظران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۲۳
خط ۲۱۸:		خط ۲۱۸:
	بورکی، اولین مجموعه‌داستان چوبک [[خیمه‌شب‌بازی]] را تحسین می‌کند. به‌نظر او «خیمه‌شب‌بازی» امیدهای زیادی را برانگیخت؛ ولی سه قصهٔ کوتاه مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود» ناامیدکننده است: «چرا دریا طوفانی شده بود»، «قفس» و «انتری که لوطیش مرده بود». به‌نظر بورکی، چوبک در این قصه‌ها متوسل به نوعی از ناتورالیسم خام شده است و همین سبب افت کار وی شده است.<ref name= ''قلم‌فرسا''/> البته در بخش بررسی آثار چوبک خواهیم دید که [[رضا براهنی]] با این نظر اخیر کاملا مخالف است.		بورکی، اولین مجموعه‌داستان چوبک [[خیمه‌شب‌بازی]] را تحسین می‌کند. به‌نظر او «خیمه‌شب‌بازی» امیدهای زیادی را برانگیخت؛ ولی سه قصهٔ کوتاه مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود» ناامیدکننده است: «چرا دریا طوفانی شده بود»، «قفس» و «انتری که لوطیش مرده بود». به‌نظر بورکی، چوبک در این قصه‌ها متوسل به نوعی از ناتورالیسم خام شده است و همین سبب افت کار وی شده است.<ref name= ''قلم‌فرسا''/> البته در بخش بررسی آثار چوبک خواهیم دید که [[رضا براهنی]] با این نظر اخیر کاملا مخالف است.

	====[[نجف دریابندری<ref>{{یادکرد وب\|نشانی =http://www.morour.ir/index.php/moroor-e-ketab/995-2014-02-14-05-17-21\|عنوان= نقدی بر سنگ صبور/ از نجف دریابندری\|ناشر= مد و مه/مرور\|تاریخ بازدید=۱۳تیر۱۳۹۸}}</ref>]]====		====[[نجف دریابندری]]====

	دریابندری در نوشته‌ای سیر نویسندگی چوبک را به نقد می‌کشد. او در ابتدا از توفیق «خیمه‌شب‌بازی» سخن می‌گوید و البته این مجموعه داستان را لایق موفقیتی که کسب کرد، می‌داند. «کیفیت خاص «خیمه شب‌بازی» این بود که به خوانندهٔ خود این احساس را می‌داد که گویی خواننده شاهد صحنه‌های واقعی است.» (البته به جز «اسائهٔ ادب» که که در آن نویسنده کوشیده بود با نثر نویسندگان قدیم و به طنز و طعنه سخن بگوید و متأسفانه در همان قدم اول ثابت می‌کرد که نه در طنز و طعنه و نه در تقلید نثر قدیم، استعدادی ندارد). نجف، در مورد مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود»، از توفیق چوبک در پرداخت دو داستان «انتری که لوطیش مرده بود» و «چرا دریا توفانی شده بود» سخن می‌گوید. این امر مانع از این شد که نگرانی برخی خوانندگان و منتقدان، عیان شود و آن اینکه به نظر می‌رسید نویسندهٔ نثر بی‌تکلف و بی‌ادعای «خیمه‌شب‌بازی» بنا را بر تکلف و ادعا گذاشته‌ است. بعدها معلوم شد که این نگرانی پربیجا نبوده‌است. دریابندری، ادامهٔ سیر نویسندگی چوبک را که در مجموعه‌های «روز اول قبر»، «چراغ آخر» و رمان «تنگسیر» ظهور می‌یابد، نشانه‌هایی از انحطاط می‌داند و به نظر او، «سنگ صبور» شاهد زوال قطعی این نویسنده است. و حالا گوشه‌هایی از نقد دریابندری به سنگ صبور:		دریابندری در نوشته‌ای سیر نویسندگی چوبک را به نقد می‌کشد. او در ابتدا از توفیق «خیمه‌شب‌بازی» سخن می‌گوید و البته این مجموعه داستان را لایق موفقیتی که کسب کرد، می‌داند. «کیفیت خاص «خیمه شب‌بازی» این بود که به خوانندهٔ خود این احساس را می‌داد که گویی خواننده شاهد صحنه‌های واقعی است.» (البته به جز «اسائهٔ ادب» که که در آن نویسنده کوشیده بود با نثر نویسندگان قدیم و به طنز و طعنه سخن بگوید و متأسفانه در همان قدم اول ثابت می‌کرد که نه در طنز و طعنه و نه در تقلید نثر قدیم، استعدادی ندارد). نجف، در مورد مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود»، از توفیق چوبک در پرداخت دو داستان «انتری که لوطیش مرده بود» و «چرا دریا توفانی شده بود» سخن می‌گوید. این امر مانع از این شد که نگرانی برخی خوانندگان و منتقدان، عیان شود و آن اینکه به نظر می‌رسید نویسندهٔ نثر بی‌تکلف و بی‌ادعای «خیمه‌شب‌بازی» بنا را بر تکلف و ادعا گذاشته‌ است. بعدها معلوم شد که این نگرانی پربیجا نبوده‌است. دریابندری، ادامهٔ سیر نویسندگی چوبک را که در مجموعه‌های «روز اول قبر»، «چراغ آخر» و رمان «تنگسیر» ظهور می‌یابد، نشانه‌هایی از انحطاط می‌داند و به نظر او، «سنگ صبور» شاهد زوال قطعی این نویسنده است. و حالا گوشه‌هایی از نقد دریابندری به سنگ صبور:
خط ۲۲۶:		خط ۲۲۶:
	چنانکه پیداست، معنی و حکمتی که در خور ثبت در تاریخ باشد از این داستان برنمی‌آید. دو بیت شعری هم که نویسنده از رودکی و عرفی شیرازی در ابتدای کتاب آورده متأسفانه از این جهت کمکی به خواننده نمی‌کند.اگر خیلی خواسته‌باشیم با نویسنده موافقت کنیم، می‌توانیم بگوییم که خواسته است تأثیر ناگوار خرافات و تعصبات عوامانه را در سرنوشت دو فرد انسانی نشان دهد.		چنانکه پیداست، معنی و حکمتی که در خور ثبت در تاریخ باشد از این داستان برنمی‌آید. دو بیت شعری هم که نویسنده از رودکی و عرفی شیرازی در ابتدای کتاب آورده متأسفانه از این جهت کمکی به خواننده نمی‌کند.اگر خیلی خواسته‌باشیم با نویسنده موافقت کنیم، می‌توانیم بگوییم که خواسته است تأثیر ناگوار خرافات و تعصبات عوامانه را در سرنوشت دو فرد انسانی نشان دهد.

	کسانی که به کتاب معروف «یولیسس»، اثر جیمز جویس، نگاهی انداخته باشند می‌دانند که در آخر این کتاب قسمتی هست در حدود شصت هفتاد صفحه که جریانات ذهن یک زن را در لحظات قبل از خواب نقل می‌کند. این قطعه نمونهٔ درخشانی است از شیوهٔ «جریان ذهن» که عدهٔ زیادی را به تقلید واداشته‌است. ظاهراً آقای چوبک هم نتوانسته‌است از این وسوسه برکنار بماند؛ منتها ایشان نه در یک فصل، بلکه در سراسر کتاب خود، این شیوه را به کار بسته‌است. اگر برداشت نویسنده از این شیوه سطحی باشد، شاید هیچ شیوه‌ای از آن آسانتر نباشد؛ زیرا که -مثل نقاشی جدید- هیچ قید وبندی از خارج بر آن حاکم نیست.»		کسانی که به کتاب معروف «یولیسس»، اثر جیمز جویس، نگاهی انداخته باشند می‌دانند که در آخر این کتاب قسمتی هست در حدود شصت هفتاد صفحه که جریانات ذهن یک زن را در لحظات قبل از خواب نقل می‌کند. این قطعه نمونهٔ درخشانی است از شیوهٔ «جریان ذهن» که عدهٔ زیادی را به تقلید واداشته‌است. ظاهراً آقای چوبک هم نتوانسته‌است از این وسوسه برکنار بماند؛ منتها ایشان نه در یک فصل، بلکه در سراسر کتاب خود، این شیوه را به کار بسته‌است. اگر برداشت نویسنده از این شیوه سطحی باشد، شاید هیچ شیوه‌ای از آن آسانتر نباشد؛ زیرا که -مثل نقاشی جدید- هیچ قید وبندی از خارج بر آن حاکم نیست.»<ref>{{یادکرد وب\|نشانی =http://www.morour.ir/index.php/moroor-e-ketab/995-2014-02-14-05-17-21\|عنوان= نقدی بر سنگ صبور/ از نجف دریابندری\|ناشر= مد و مه/مرور\|تاریخ بازدید=۱۳تیر۱۳۹۸}}</ref>

	====[[محمدعلی سپانلو]]====		====[[محمدعلی سپانلو]]====

چری: /* نظرگاه صاحب‌نظران */

2019-07-10T14:51:02Z

نظرگاه صاحب‌نظران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۲۱
خط ۲۱۸:		خط ۲۱۸:
	بورکی، اولین مجموعه‌داستان چوبک [[خیمه‌شب‌بازی]] را تحسین می‌کند. به‌نظر او «خیمه‌شب‌بازی» امیدهای زیادی را برانگیخت؛ ولی سه قصهٔ کوتاه مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود» ناامیدکننده است: «چرا دریا طوفانی شده بود»، «قفس» و «انتری که لوطیش مرده بود». به‌نظر بورکی، چوبک در این قصه‌ها متوسل به نوعی از ناتورالیسم خام شده است و همین سبب افت کار وی شده است.<ref name= ''قلم‌فرسا''/> البته در بخش بررسی آثار چوبک خواهیم دید که [[رضا براهنی]] با این نظر اخیر کاملا مخالف است.		بورکی، اولین مجموعه‌داستان چوبک [[خیمه‌شب‌بازی]] را تحسین می‌کند. به‌نظر او «خیمه‌شب‌بازی» امیدهای زیادی را برانگیخت؛ ولی سه قصهٔ کوتاه مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود» ناامیدکننده است: «چرا دریا طوفانی شده بود»، «قفس» و «انتری که لوطیش مرده بود». به‌نظر بورکی، چوبک در این قصه‌ها متوسل به نوعی از ناتورالیسم خام شده است و همین سبب افت کار وی شده است.<ref name= ''قلم‌فرسا''/> البته در بخش بررسی آثار چوبک خواهیم دید که [[رضا براهنی]] با این نظر اخیر کاملا مخالف است.

	====[[نجف دریابندری<ref>{{یادکرد وب\|نشانی =http://www.morour.ir/index.php/moroor-e-ketab/995-2014-02-14-05-17-21\|عنوان= نقدی بر سنگ صبور/ از نجف دریابندری\|ناشر= مد و مه/مرور\|تاریخ بازدید=۱۳تیر۱۳۹۸}}<ref/>]]====		====[[نجف دریابندری<ref>{{یادکرد وب\|نشانی =http://www.morour.ir/index.php/moroor-e-ketab/995-2014-02-14-05-17-21\|عنوان= نقدی بر سنگ صبور/ از نجف دریابندری\|ناشر= مد و مه/مرور\|تاریخ بازدید=۱۳تیر۱۳۹۸}}</ref>]]====

	دریابندری در نوشته‌ای سیر نویسندگی چوبک را به نقد می‌کشد. او در ابتدا از توفیق «خیمه‌شب‌بازی» سخن می‌گوید و البته این مجموعه داستان را لایق موفقیتی که کسب کرد، می‌داند. «کیفیت خاص «خیمه شب‌بازی» این بود که به خوانندهٔ خود این احساس را می‌داد که گویی خواننده شاهد صحنه‌های واقعی است.» (البته به جز «اسائهٔ ادب» که که در آن نویسنده کوشیده بود با نثر نویسندگان قدیم و به طنز و طعنه سخن بگوید و متأسفانه در همان قدم اول ثابت می‌کرد که نه در طنز و طعنه و نه در تقلید نثر قدیم، استعدادی ندارد). نجف، در مورد مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود»، از توفیق چوبک در پرداخت دو داستان «انتری که لوطیش مرده بود» و «چرا دریا توفانی شده بود» سخن می‌گوید. این امر مانع از این شد که نگرانی برخی خوانندگان و منتقدان، عیان شود و آن اینکه به نظر می‌رسید نویسندهٔ نثر بی‌تکلف و بی‌ادعای «خیمه‌شب‌بازی» بنا را بر تکلف و ادعا گذاشته‌ است. بعدها معلوم شد که این نگرانی پربیجا نبوده‌است. دریابندری، ادامهٔ سیر نویسندگی چوبک را که در مجموعه‌های «روز اول قبر»، «چراغ آخر» و رمان «تنگسیر» ظهور می‌یابد، نشانه‌هایی از انحطاط می‌داند و به نظر او، «سنگ صبور» شاهد زوال قطعی این نویسنده است. و حالا گوشه‌هایی از نقد دریابندری به سنگ صبور:		دریابندری در نوشته‌ای سیر نویسندگی چوبک را به نقد می‌کشد. او در ابتدا از توفیق «خیمه‌شب‌بازی» سخن می‌گوید و البته این مجموعه داستان را لایق موفقیتی که کسب کرد، می‌داند. «کیفیت خاص «خیمه شب‌بازی» این بود که به خوانندهٔ خود این احساس را می‌داد که گویی خواننده شاهد صحنه‌های واقعی است.» (البته به جز «اسائهٔ ادب» که که در آن نویسنده کوشیده بود با نثر نویسندگان قدیم و به طنز و طعنه سخن بگوید و متأسفانه در همان قدم اول ثابت می‌کرد که نه در طنز و طعنه و نه در تقلید نثر قدیم، استعدادی ندارد). نجف، در مورد مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود»، از توفیق چوبک در پرداخت دو داستان «انتری که لوطیش مرده بود» و «چرا دریا توفانی شده بود» سخن می‌گوید. این امر مانع از این شد که نگرانی برخی خوانندگان و منتقدان، عیان شود و آن اینکه به نظر می‌رسید نویسندهٔ نثر بی‌تکلف و بی‌ادعای «خیمه‌شب‌بازی» بنا را بر تکلف و ادعا گذاشته‌ است. بعدها معلوم شد که این نگرانی پربیجا نبوده‌است. دریابندری، ادامهٔ سیر نویسندگی چوبک را که در مجموعه‌های «روز اول قبر»، «چراغ آخر» و رمان «تنگسیر» ظهور می‌یابد، نشانه‌هایی از انحطاط می‌داند و به نظر او، «سنگ صبور» شاهد زوال قطعی این نویسنده است. و حالا گوشه‌هایی از نقد دریابندری به سنگ صبور:

چری در ‏۱۹ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۱۴:۴۹

2019-07-10T14:49:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۱۹
خط ۲۱۶:		خط ۲۱۶:
	===نظرگاه صاحب‌نظران===		===نظرگاه صاحب‌نظران===
	====میلوش بورکی====		====میلوش بورکی====
	~~بورکی در کتاب «ادبیات نوین ایران»،~~ اولین مجموعه‌داستان چوبک [[خیمه‌شب‌بازی]] را تحسین می‌کند. به‌نظر او «خیمه‌شب‌بازی» امیدهای زیادی را برانگیخت؛ ولی سه قصهٔ کوتاه مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود» ناامیدکننده است: «چرا دریا طوفانی شده بود»، «قفس» و «انتری که لوطیش مرده بود». به‌نظر بورکی، چوبک در این قصه‌ها متوسل به نوعی از ناتورالیسم خام شده است و همین سبب افت کار وی شده است.<ref name= ''قلم‌فرسا''/> البته در بخش بررسی آثار چوبک خواهیم دید که [[رضا براهنی]] با این نظر اخیر کاملا مخالف است.		بورکی، اولین مجموعه‌داستان چوبک [[خیمه‌شب‌بازی]] را تحسین می‌کند. به‌نظر او «خیمه‌شب‌بازی» امیدهای زیادی را برانگیخت؛ ولی سه قصهٔ کوتاه مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود» ناامیدکننده است: «چرا دریا طوفانی شده بود»، «قفس» و «انتری که لوطیش مرده بود». به‌نظر بورکی، چوبک در این قصه‌ها متوسل به نوعی از ناتورالیسم خام شده است و همین سبب افت کار وی شده است.<ref name= ''قلم‌فرسا''/> البته در بخش بررسی آثار چوبک خواهیم دید که [[رضا براهنی]] با این نظر اخیر کاملا مخالف است.

			====[[نجف دریابندری<ref>{{یادکرد وب\|نشانی =http://www.morour.ir/index.php/moroor-e-ketab/995-2014-02-14-05-17-21\|عنوان= نقدی بر سنگ صبور/ از نجف دریابندری\|ناشر= مد و مه/مرور\|تاریخ بازدید=۱۳تیر۱۳۹۸}}<ref/>]]====

			دریابندری در نوشته‌ای سیر نویسندگی چوبک را به نقد می‌کشد. او در ابتدا از توفیق «خیمه‌شب‌بازی» سخن می‌گوید و البته این مجموعه داستان را لایق موفقیتی که کسب کرد، می‌داند. «کیفیت خاص «خیمه شب‌بازی» این بود که به خوانندهٔ خود این احساس را می‌داد که گویی خواننده شاهد صحنه‌های واقعی است.» (البته به جز «اسائهٔ ادب» که که در آن نویسنده کوشیده بود با نثر نویسندگان قدیم و به طنز و طعنه سخن بگوید و متأسفانه در همان قدم اول ثابت می‌کرد که نه در طنز و طعنه و نه در تقلید نثر قدیم، استعدادی ندارد). نجف، در مورد مجموعهٔ «انتری که لوطیش مرده بود»، از توفیق چوبک در پرداخت دو داستان «انتری که لوطیش مرده بود» و «چرا دریا توفانی شده بود» سخن می‌گوید. این امر مانع از این شد که نگرانی برخی خوانندگان و منتقدان، عیان شود و آن اینکه به نظر می‌رسید نویسندهٔ نثر بی‌تکلف و بی‌ادعای «خیمه‌شب‌بازی» بنا را بر تکلف و ادعا گذاشته‌ است. بعدها معلوم شد که این نگرانی پربیجا نبوده‌است. دریابندری، ادامهٔ سیر نویسندگی چوبک را که در مجموعه‌های «روز اول قبر»، «چراغ آخر» و رمان «تنگسیر» ظهور می‌یابد، نشانه‌هایی از انحطاط می‌داند و به نظر او، «سنگ صبور» شاهد زوال قطعی این نویسنده است. و حالا گوشه‌هایی از نقد دریابندری به سنگ صبور:

			«چیزی که در همان قدم‌های اول خواننده را کلافه می‌کند، اشتغال فکر قهرمانان کتاب –یا درحقیقت نویسندهٔ کتاب- با آلات تناسلی و محتویات مثانه و رودهٔ انسانی است. قابل توجه است که این حتی خود نویسنده را ناراحت کرده‌است، به طوری که در چند جای کتاب کوشیده‌است نوعی جواب تقدیری به اعتراضهای احتمالی خوانندگان- یا شاید به خودش- بدهد!

			چنانکه پیداست، معنی و حکمتی که در خور ثبت در تاریخ باشد از این داستان برنمی‌آید. دو بیت شعری هم که نویسنده از رودکی و عرفی شیرازی در ابتدای کتاب آورده متأسفانه از این جهت کمکی به خواننده نمی‌کند.اگر خیلی خواسته‌باشیم با نویسنده موافقت کنیم، می‌توانیم بگوییم که خواسته است تأثیر ناگوار خرافات و تعصبات عوامانه را در سرنوشت دو فرد انسانی نشان دهد.

			کسانی که به کتاب معروف «یولیسس»، اثر جیمز جویس، نگاهی انداخته باشند می‌دانند که در آخر این کتاب قسمتی هست در حدود شصت هفتاد صفحه که جریانات ذهن یک زن را در لحظات قبل از خواب نقل می‌کند. این قطعه نمونهٔ درخشانی است از شیوهٔ «جریان ذهن» که عدهٔ زیادی را به تقلید واداشته‌است. ظاهراً آقای چوبک هم نتوانسته‌است از این وسوسه برکنار بماند؛ منتها ایشان نه در یک فصل، بلکه در سراسر کتاب خود، این شیوه را به کار بسته‌است. اگر برداشت نویسنده از این شیوه سطحی باشد، شاید هیچ شیوه‌ای از آن آسانتر نباشد؛ زیرا که -مثل نقاشی جدید- هیچ قید وبندی از خارج بر آن حاکم نیست.»

	====[[محمدعلی سپانلو]]====		====[[محمدعلی سپانلو]]====
خط ۴۷۴:		خط ۴۸۴:
	* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.hengamehnahid.com/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B2/\|عنوان= تنگسیر امیر نادری \|تاریخ انتشار= ۱۴ اسفند ۱۳۹۶\|تاریخ بازدید\|۱۵تیر۱۳۹۸}}		* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.hengamehnahid.com/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B2/\|عنوان= تنگسیر امیر نادری \|تاریخ انتشار= ۱۴ اسفند ۱۳۹۶\|تاریخ بازدید\|۱۵تیر۱۳۹۸}}
	* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.nlai.ir\|عنوان= آثار صادق چوبک از سایت کتابخانه ملی ایران \|تاریخ بازدید=۱۹ تیر ۱۳۹۸}}		* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.nlai.ir\|عنوان= آثار صادق چوبک از سایت کتابخانه ملی ایران \|تاریخ بازدید=۱۹ تیر ۱۳۹۸}}
			* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.morour.ir/index.php/moroor-e-ketab/995-2014-02-14-05-17-21\|عنوان= نقدی بر سنگ صبور/ از نجف دریابندری\|ناشر= مد و مه/مرور\|تاریخ بازدید=۱۳تیر۱۳۹۸}}

چری در ‏۱۹ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۱۲:۴۸

2019-07-10T12:48:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۱۸
خط ۳۶۶:		خط ۳۶۶:
	رضا براهنی در داستان‌های چوبک، تلفیق کارشده‌ای از دو فرم جاافتاده در داستان کوتاه را پیگیری می‌کند: فرم «ادگار آلن پو» و «موپاسان» که درگیر تاثیری واحد اما پیش‌بینی شده بر خواننده است و فرم منتسب به «تولستوی» خصوصا در داستان «مرگ ایوان ایلیچ» که با کارهای «چخوف» به اوج می‌رسد. در داستان کوتاه تولستوی و چخوف، باید قصه‌نویس بی‌اعتنا باشد و بگذارد حوادث، داستان را به وجود آورند. چوبک از سویی می‌کوشد تاثیری واحد در خواننده ایجاد کند و قصهٔ کوتاهش را از وحدتی کامل برخوردار کند و از سوی دیگر، به ندرت در کار او دخالت من فردی را می‌بینیم. اگر «من»ی به کار رفته باشد، مثل نقابی است برای شخصیتی دیگر که «من» نیست، بلکه «او»ست.<ref>{{پک\|براهنی\|۱۳۴۸\|ک= قصه‌نویسی\|ص= ۵۴۸-۵۵۶}}</ref>		رضا براهنی در داستان‌های چوبک، تلفیق کارشده‌ای از دو فرم جاافتاده در داستان کوتاه را پیگیری می‌کند: فرم «ادگار آلن پو» و «موپاسان» که درگیر تاثیری واحد اما پیش‌بینی شده بر خواننده است و فرم منتسب به «تولستوی» خصوصا در داستان «مرگ ایوان ایلیچ» که با کارهای «چخوف» به اوج می‌رسد. در داستان کوتاه تولستوی و چخوف، باید قصه‌نویس بی‌اعتنا باشد و بگذارد حوادث، داستان را به وجود آورند. چوبک از سویی می‌کوشد تاثیری واحد در خواننده ایجاد کند و قصهٔ کوتاهش را از وحدتی کامل برخوردار کند و از سوی دیگر، به ندرت در کار او دخالت من فردی را می‌بینیم. اگر «من»ی به کار رفته باشد، مثل نقابی است برای شخصیتی دیگر که «من» نیست، بلکه «او»ست.<ref>{{پک\|براهنی\|۱۳۴۸\|ک= قصه‌نویسی\|ص= ۵۴۸-۵۵۶}}</ref>

	===~~کارنامه و~~ فهرست آثار===		===فهرست آثار<ref name= ''ملی''>{{یادکرد وب\|نشانی = http://www.nlai.ir/\|عنوان = آثار صادق چوبک از سایت کتابخانه ملی ایران}}</ref>===
	====مجموعه‌داستان====		====مجموعه‌داستان====
	* [[خیمه‌شب‌بازی]]		* [[خیمه‌شب‌بازی]]، جاویدان، ۱۳۲۴.(چاپ‌های بعدی: کتابخانهٔ گوتنبرگ ۱۳۳۴، جاویدان ۱۳۴۶، نشر آرش(سوئد) ۱۳۶۸(۱۹۸۹ میلادی)، نگاه ۱۳۸۴، جامه‌دران ۱۳۸۴، جاویدان(بدرقهٔ جاویدان) ۱۳۹۴)
	* [[انتری که لوطیش مرده بود]]		* [[انتری که لوطیش مرده بود]]، انستیتو ایران و فرانسه، ۱۳۲۸. (چاپ‌های بعدی: سازمان کتاب‌های جیبی ۱۳۴۴، جاویدان/کتاب‌های لک‌لک ۱۳۵۵، جاویدان ۱۳۷۷، جامداران ۱۳۸۳، مهر صفا ۱۳۸۴، جامه‌دران ۱۳۸۴، جاویدان ۱۳۹۴، جاویدان(بدرقهٔ جاویدان) ۱۳۹۵)
	* [[روز اول قبر]]		* [[روز اول قبر]]، جاویدان، ۱۳۴۴. (چاپ‌های بعدی: جاویدان ۱۳۵۲، نگاه ۱۳۸۴، جامه‌دران ۱۳۸۴، جاویدان(بدرقهٔ جاویدان) ۱۳۹۴)
	* [[چراغ آخر]]		* [[چراغ آخر]]، جاویدان، ۱۳۴۴. (چاپ‌های بعدی: جامه‌دران ۱۳۸۴، جاویدان(بدرقهٔ جاویدان) ۱۳۹۴)

			لازم به ذکر است که تا به حال تک‌داستان‌ها و گزیده‌های متعدد دیگری هم از داستان‌های این چهار مجموعه به چاپ رسیده‌اند.

	====رمان====		====رمان====
	* [[تنگسیر]]		* [[تنگسیر]]، امیرکبیر، ۱۳۴۲. (چاپ‌های بعدی: جاویدان ۱۳۵۱ و ۱۳۷۷، روزگار ۱۳۷۷، نگاه ۱۳۸۲، جامه‌دران ۱۳۸۴، معین ۱۳۸۴، مهر صفا ۱۳۸۴، جاویدان(بدرقهٔ جاویدان) ۱۳۹۵)
	* [[سنگ صبور]]		* [[سنگ صبور]]، جاویدان، ۱۳۴۵. (چاپ‌های بعدی: کتاب‌های لک‌لک ۱۳۵۶، جاویدان ۱۳۹۴)

	====ترجمه====		====ترجمه====
	* [[آدمک چوبی]]، داستان «پینوکیو» اثر کارلو ~~کولودی~~		* [[آدمک چوبی]]، داستان «پینوکیو» اثر کارلو کولودی، سازمان کتاب‌های جیبی(موسسه انتشارات فراکلین)، ۱۳۵۱. (چاپ‌های بعدی: امیرکبیر(کتاب‌های شکوفه) ۱۳۶۹، معین ۱۳۸۶، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی ۱۳۸۳ و ۱۳۹۶)
	* «آلیس در سرزمین عجایب» نوشتهٔ لوییس کارول		* «آلیس در سرزمین عجایب» نوشتهٔ لوییس کارول
	* «غراب» شعر «کلاغ» سرودهٔ ادگار آلن‌پو		* «غراب» شعر «کلاغ» سرودهٔ ادگار آلن‌پو
	* «پیش از ناشتایی» نمایش‌نامه‌ای از یوجین اونیل		* «پیش از ناشتایی» نمایش‌نامه‌ای از یوجین اونیل
	* «مه‌پاره: داستان‌های عشقی ~~هندو»~~ شانزدهمین بخش از نسخه‌ٔ کهن مفصل سانسکریتی به‌نام «جوهر اقیانوس ~~زمان»~~		* «مه‌پاره: داستان‌های عشقی هندو»، شانزدهمین بخش از نسخه‌ٔ کهن مفصل سانسکریتی به‌نام «جوهر اقیانوس زمان»، ترجمه از سانسکریت به انگلیسی توسط ف. و. بین، ترجمه از انگلیسی توسط صادق چوبک، نیلوفر، ۱۳۷۰. (چاپ بعدی: جامه‌دران ۱۳۸۴)
	* «شکونتلا» نمایش‌نامه‌ای از کالیداس که ترجمهٔ آن ناتمام ماند.		* «شکونتلا» نمایش‌نامه‌ای از کالیداس که ترجمهٔ آن ناتمام ماند.

	====خاطره‌نویسی====		====خاطره‌نویسی====
	* «دیروز»		* «دیروز»
	* «سفر مازندران و چند یاد ~~دیگر»~~		* «سفر مازندران و چند یاد دیگر»، زمان، شمارهٔ ۲۱، فروردین ۱۳۷۷، صص ۳۶ تا ۴۳.

	===منبع‌شناسی===		===منبع‌شناسی===
خط ۴۷۱:		خط ۴۷۳:
	* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.bbc.com/persian/arts/2012/07/120703_l44_choubak_author_anniversary\|عنوان= صادق چوبک، خلاقیت ادبی، نفی زبان مودب و نقد مذهب\|ناشر=بی‌بی‌سی فارسی\|تاریخ انتشار= ۱۳تیر۱۳۹۳\|تاریخ بازدید\|۱۲تیری۱۳۹۸}}		* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.bbc.com/persian/arts/2012/07/120703_l44_choubak_author_anniversary\|عنوان= صادق چوبک، خلاقیت ادبی، نفی زبان مودب و نقد مذهب\|ناشر=بی‌بی‌سی فارسی\|تاریخ انتشار= ۱۳تیر۱۳۹۳\|تاریخ بازدید\|۱۲تیری۱۳۹۸}}
	* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.hengamehnahid.com/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B2/\|عنوان= تنگسیر امیر نادری \|تاریخ انتشار= ۱۴ اسفند ۱۳۹۶\|تاریخ بازدید\|۱۵تیر۱۳۹۸}}		* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.hengamehnahid.com/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B2/\|عنوان= تنگسیر امیر نادری \|تاریخ انتشار= ۱۴ اسفند ۱۳۹۶\|تاریخ بازدید\|۱۵تیر۱۳۹۸}}
			* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.nlai.ir\|عنوان= آثار صادق چوبک از سایت کتابخانه ملی ایران \|تاریخ بازدید=۱۹ تیر ۱۳۹۸}}

طراوت بارانی در ‏۱۵ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۲۱:۲۶

2019-07-06T21:26:19Z

نمایش تغییرات

چری: /* «تنگسیر» امیر نادری */

2019-07-06T17:29:20Z

«تنگسیر» امیر نادری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۲۰:۵۹
خط ۳۰۷:		خط ۳۰۷:

	تنگسیر، یکی از بهترین فیلم‌های سینمای قبل از انقلاب، ساخته‌ی امیر نادری‌ست و فیلم‌نامه‌اش هم فیلم‌نامه‌ای اقتباسی، از روی رمان صادق چوبک است. جایزه بهترین بازیگر مرد برای بهروز وثوقی از جشنواره فیلم دهلی نو در سال ۱۹۷۵ و جایزه بهترین کارگردانی برای امیر نادری از جشنواره فیلم سپاس در سال ۱۳۵۳ تنها بخشی از افتخارات این فیلم هستند.		تنگسیر، یکی از بهترین فیلم‌های سینمای قبل از انقلاب، ساخته‌ی امیر نادری‌ست و فیلم‌نامه‌اش هم فیلم‌نامه‌ای اقتباسی، از روی رمان صادق چوبک است. جایزه بهترین بازیگر مرد برای بهروز وثوقی از جشنواره فیلم دهلی نو در سال ۱۹۷۵ و جایزه بهترین کارگردانی برای امیر نادری از جشنواره فیلم سپاس در سال ۱۳۵۳ تنها بخشی از افتخارات این فیلم هستند.

	«آخه ای چه شهریه؟… حاکمش دزده! وکیلش دزده! سیدش دزده! پَ مو حقمُ از کی بگیرُم؟»		«آخه ای چه شهریه؟… حاکمش دزده! وکیلش دزده! سیدش دزده! پَ مو حقمُ از کی بگیرُم؟»

	همین دیالوگ معروف فیلم تنگسیر کافی‌ست تا دانسته شود این فیلم در مورد حق و حق‌خواهی‌ست. فیلم تنگسیر، با گاوی در حال ِ هلاک شدن آغاز می‌شود، درست مانند همه‌ی آدم‌های داستان. آدم‌هایی که بی‌عدالتی گسترده‌ای بر زندگی‌شان سایه انداخته و قدرت اعتراض را از آنان سلب کرده، تا که بالاخره «زارممد» با بازی بسیار خوب بهروز وثوقی، دست به عمل می‌زند و بین مردم، بدل به قهرمان می‌شود.<ref>{{یادکرد وب\|نشانی =http://www.hengamehnahid.com/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B2/\|عنوان= تنگسیر امیر نادری}}</ref>		همین دیالوگ معروف فیلم تنگسیر کافی‌ست تا دانسته شود این فیلم در مورد حق و حق‌خواهی‌ست. فیلم تنگسیر، با گاوی در حال ِ هلاک شدن آغاز می‌شود، درست مانند همه‌ی آدم‌های داستان. آدم‌هایی که بی‌عدالتی گسترده‌ای بر زندگی‌شان سایه انداخته و قدرت اعتراض را از آنان سلب کرده، تا که بالاخره «زارممد» با بازی بسیار خوب بهروز وثوقی، دست به عمل می‌زند و بین مردم، بدل به قهرمان می‌شود.<ref>{{یادکرد وب\|نشانی =http://www.hengamehnahid.com/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B2/\|عنوان= تنگسیر امیر نادری}}</ref>

چری در ‏۱۵ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۱۷:۲۸

2019-07-06T17:28:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۲۰:۵۸
خط ۳۰۱:		خط ۳۰۱:

	سر رف بلندی پر از لاله‌های قدیمی، مردنگی و قلیان و تنگ و گیلاس کنار عکس پسرش، عکسی از قدسی آویخته است و در نهایت، میزی که روی آن پر از کتاب‌های گوناگون و کاغذهای کاغذهای درهم و برهم است: محل نوشته‌شدن «تنگسیر» و «سنگ صبور».		سر رف بلندی پر از لاله‌های قدیمی، مردنگی و قلیان و تنگ و گیلاس کنار عکس پسرش، عکسی از قدسی آویخته است و در نهایت، میزی که روی آن پر از کتاب‌های گوناگون و کاغذهای کاغذهای درهم و برهم است: محل نوشته‌شدن «تنگسیر» و «سنگ صبور».

			===تنگسیر ساخته شد اما دریا هنوز هم توفانی است===

			====«تنگسیر» امیر نادری====

			تنگسیر، یکی از بهترین فیلم‌های سینمای قبل از انقلاب، ساخته‌ی امیر نادری‌ست و فیلم‌نامه‌اش هم فیلم‌نامه‌ای اقتباسی، از روی رمان صادق چوبک است. جایزه بهترین بازیگر مرد برای بهروز وثوقی از جشنواره فیلم دهلی نو در سال ۱۹۷۵ و جایزه بهترین کارگردانی برای امیر نادری از جشنواره فیلم سپاس در سال ۱۳۵۳ تنها بخشی از افتخارات این فیلم هستند.
			«آخه ای چه شهریه؟… حاکمش دزده! وکیلش دزده! سیدش دزده! پَ مو حقمُ از کی بگیرُم؟»
			همین دیالوگ معروف فیلم تنگسیر کافی‌ست تا دانسته شود این فیلم در مورد حق و حق‌خواهی‌ست. فیلم تنگسیر، با گاوی در حال ِ هلاک شدن آغاز می‌شود، درست مانند همه‌ی آدم‌های داستان. آدم‌هایی که بی‌عدالتی گسترده‌ای بر زندگی‌شان سایه انداخته و قدرت اعتراض را از آنان سلب کرده، تا که بالاخره «زارممد» با بازی بسیار خوب بهروز وثوقی، دست به عمل می‌زند و بین مردم، بدل به قهرمان می‌شود.<ref>{{یادکرد وب\|نشانی =http://www.hengamehnahid.com/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B2/\|عنوان= تنگسیر امیر نادری}}</ref>

			====«دریا»ی ابراهیم گلستان====
			ابراهیم گلستان در سال ۱۳۴۱ تصمیم می‌گیرد داستان «چرا دریا توفانی شده بود» چوبک را در قالب فیلمی داستانی اقتباس کند. در این فیلم، فروغ فرخزاد هم بازیگر بوده است؛ اما به دلایلی فیلم ناتمام می‌ماند.

	===نامه‌های سرگشاده===		===نامه‌های سرگشاده===
خط ۳۲۹:		خط ۳۴۰:

	===علت شهرت===		===علت شهرت===

	~~===فیلم ساخته شده براساس===~~

	===حضور در فیلم‌های مستند دربارهٔ خود===		===حضور در فیلم‌های مستند دربارهٔ خود===
خط ۳۸۳:		خط ۳۹۲:
	* «دیروز»		* «دیروز»
	* «سفر مازندران و چند یاد دیگر»		* «سفر مازندران و چند یاد دیگر»

	~~===جوایز و افتخارات===~~

	===منبع‌شناسی===		===منبع‌شناسی===
خط ۴۳۶:		خط ۴۴۳:
	از منظر رضا براهنی، چوبک، بهترین شخصیت‌هایش را در بهترین شکل، وارد بهترین قصه‌اش یعنی «سنگ صبور» می‌کند. نویسنده در این اثر درخشان، هر شخصیت مهم قصه را برش عمودی می‌دهد و از بالا در مغز او می‌نگرد. در این برش عمودی، او دو چیز می‌یابد: یکی خود شخصیت و دیگری احساس و اندیشهٔ شخصیت در مورد سایر شخصیت‌ها. به همین دلیل در این اثر، هر شخصیت نه فقط آیینه‌ای است برای خود، بلکه آیینه‌ای است برای شخصیت‌های مهم دیگر. در این رمان، نیروی استفادهٔ چوبک از زبان در اوج مشخص می‌شود: قرار دادن چندین سطح زبانی در کنار هم بدون وجود خلل و فرجی برای ایجاد خدشه‌ای در این بنای استوار.<ref>{{پک\|براهنی\|۱۳۴۸\|ک= قصه‌نویسی\|ص= ۷۱۱-۶۶۸}}</ref>		از منظر رضا براهنی، چوبک، بهترین شخصیت‌هایش را در بهترین شکل، وارد بهترین قصه‌اش یعنی «سنگ صبور» می‌کند. نویسنده در این اثر درخشان، هر شخصیت مهم قصه را برش عمودی می‌دهد و از بالا در مغز او می‌نگرد. در این برش عمودی، او دو چیز می‌یابد: یکی خود شخصیت و دیگری احساس و اندیشهٔ شخصیت در مورد سایر شخصیت‌ها. به همین دلیل در این اثر، هر شخصیت نه فقط آیینه‌ای است برای خود، بلکه آیینه‌ای است برای شخصیت‌های مهم دیگر. در این رمان، نیروی استفادهٔ چوبک از زبان در اوج مشخص می‌شود: قرار دادن چندین سطح زبانی در کنار هم بدون وجود خلل و فرجی برای ایجاد خدشه‌ای در این بنای استوار.<ref>{{پک\|براهنی\|۱۳۴۸\|ک= قصه‌نویسی\|ص= ۷۱۱-۶۶۸}}</ref>

			===جوایز و افتخارات===

	===ناشرانی که با او کار کرده‌اند===		===ناشرانی که با او کار کرده‌اند===
خط ۴۶۶:		خط ۴۷۴:
	* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.khanehdastan.ir/article-database/choobak.html\|عنوان= نگاهی به زندگی و آثار چوبک\|ناشر=خانهٔ داستان چوک\|تاریخ انتشار= ۲۲مهر۱۳۹۷\|تاریخ بازدید=۱۳تیر۱۳۹۹}}		* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.khanehdastan.ir/article-database/choobak.html\|عنوان= نگاهی به زندگی و آثار چوبک\|ناشر=خانهٔ داستان چوک\|تاریخ انتشار= ۲۲مهر۱۳۹۷\|تاریخ بازدید=۱۳تیر۱۳۹۹}}
	* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.bbc.com/persian/arts/2012/07/120703_l44_choubak_author_anniversary\|عنوان= صادق چوبک، خلاقیت ادبی، نفی زبان مودب و نقد مذهب\|ناشر=بی‌بی‌سی فارسی\|تاریخ انتشار= ۱۳تیر۱۳۹۳\|تاریخ بازدید\|۱۲تیری۱۳۹۸}}		* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.bbc.com/persian/arts/2012/07/120703_l44_choubak_author_anniversary\|عنوان= صادق چوبک، خلاقیت ادبی، نفی زبان مودب و نقد مذهب\|ناشر=بی‌بی‌سی فارسی\|تاریخ انتشار= ۱۳تیر۱۳۹۳\|تاریخ بازدید\|۱۲تیری۱۳۹۸}}
			* {{یادکرد وب\|نشانی =http://www.hengamehnahid.com/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B2/\|عنوان= تنگسیر امیر نادری \|تاریخ انتشار= ۱۴ اسفند ۱۳۹۶\|تاریخ بازدید\|۱۵ تیر ۱۳۹۸}}