شاهِ نامه‌ها - تاریخچهٔ نسخه‌ها

بهار: /* فصل بیستم: داستان‌های شاهنامه */

2022-02-13T05:27:48Z

فصل بیستم: داستان‌های شاهنامه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۲۸۳:		خط ۲۸۳:
	فرنگیس، داستان فرود، داستان اکوان دیو، بیژن و منیژه، پادشاهی گشتاسب، داستان رستم و شغاد، داستان بهمن، داستان کرم هفتواد، تمدن جیرفت، بهرام اساطیری، داستان مزدک، داستان بهرام چوبینه، برانداختن ساسانیان، گُردیه، خسروپرویز و غیره از جمله داستان‌هایی است که مؤلف در این فصل به آن‌ها پرداخته و توضیحاتی درباره آن‌ها داده است.		فرنگیس، داستان فرود، داستان اکوان دیو، بیژن و منیژه، پادشاهی گشتاسب، داستان رستم و شغاد، داستان بهمن، داستان کرم هفتواد، تمدن جیرفت، بهرام اساطیری، داستان مزدک، داستان بهرام چوبینه، برانداختن ساسانیان، گُردیه، خسروپرویز و غیره از جمله داستان‌هایی است که مؤلف در این فصل به آن‌ها پرداخته و توضیحاتی درباره آن‌ها داده است.

	~~===~~درباره سیروس شمیسا~~===~~		درباره '''سیروس شمیسا'''

	سیروس شمیسا ۲۹ فروردین ۱۳۲۷ در رشت از پدر و مادری فرهنگی متولد شد. پس از اخذ دیپلم به دانشگاه شیراز رفت و چند سالی پزشکی خواند. سپس تغییر رشته داد و در همان شیراز لیسانس ادبیات فارسی گرفت.		سیروس شمیسا ۲۹ فروردین ۱۳۲۷ در رشت از پدر و مادری فرهنگی متولد شد. پس از اخذ دیپلم به دانشگاه شیراز رفت و چند سالی پزشکی خواند. سپس تغییر رشته داد و در همان شیراز لیسانس ادبیات فارسی گرفت.

بهار: /* فصل بیستم: داستان‌های شاهنامه */

2022-02-13T05:27:03Z

فصل بیستم: داستان‌های شاهنامه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۲۸۲:		خط ۲۸۲:
	می‌توان گفت سیاوش مادر زمینی ندارد، داستانی که در شاهنامه آمده مبهم است و زن ناشناسی که در بیشه‌ای ناگهان پیدا شده مادر اوست. خود سیاوش که خود را آفریده از فر یزدان می‌داند به لحاظ زمینی سودابه را مادر خود می‌انگارد.<ref name=''سودابه''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۸۳۲}}</ref>		می‌توان گفت سیاوش مادر زمینی ندارد، داستانی که در شاهنامه آمده مبهم است و زن ناشناسی که در بیشه‌ای ناگهان پیدا شده مادر اوست. خود سیاوش که خود را آفریده از فر یزدان می‌داند به لحاظ زمینی سودابه را مادر خود می‌انگارد.<ref name=''سودابه''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۸۳۲}}</ref>
	فرنگیس، داستان فرود، داستان اکوان دیو، بیژن و منیژه، پادشاهی گشتاسب، داستان رستم و شغاد، داستان بهمن، داستان کرم هفتواد، تمدن جیرفت، بهرام اساطیری، داستان مزدک، داستان بهرام چوبینه، برانداختن ساسانیان، گُردیه، خسروپرویز و غیره از جمله داستان‌هایی است که مؤلف در این فصل به آن‌ها پرداخته و توضیحاتی درباره آن‌ها داده است.		فرنگیس، داستان فرود، داستان اکوان دیو، بیژن و منیژه، پادشاهی گشتاسب، داستان رستم و شغاد، داستان بهمن، داستان کرم هفتواد، تمدن جیرفت، بهرام اساطیری، داستان مزدک، داستان بهرام چوبینه، برانداختن ساسانیان، گُردیه، خسروپرویز و غیره از جمله داستان‌هایی است که مؤلف در این فصل به آن‌ها پرداخته و توضیحاتی درباره آن‌ها داده است.

			===درباره سیروس شمیسا===

			سیروس شمیسا ۲۹ فروردین ۱۳۲۷ در رشت از پدر و مادری فرهنگی متولد شد. پس از اخذ دیپلم به دانشگاه شیراز رفت و چند سالی پزشکی خواند. سپس تغییر رشته داد و در همان شیراز لیسانس ادبیات فارسی گرفت.
			در آنجا با مرحوم مسعود فرزاد محشور بود. همچنین در مدرسه خان نزد حجت الاسلام آقای حسینی، جامع المقدمات و مقداری از سیوطی را خواند. ویراستار مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران شد و به استخدام دانشگاه آزاد درآمد.
			پس از اخذ فوق لیسانس، به خدمت سربازی رفت و در ضمن خدمت، دوره دکتری ادبیات فارسی را هم خواند و در سال ۱۳۵۷ رساله خود را نزد دکتر خانلری دفاع کرد. پس از اتمام دروس دانشگاهی، به تحصیلات حوزوی ادامه داد و برخی از کتب را مانند شرح منظومه، رسائل، قوانین، مطول و غیره را نزد دکتر سید جعفر سجادی خواند. سپس عضو گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی شد که هنوز در این سمت باقی است.
			دکترسیروس شمیسا پژوهشگر و نویسنده ای فعال و تواناست که بیش از ۴۰ عنوان کتاب در کارنامه خود دارد. برخی از آثار تالیفی او عبارتند از؛ فرهنگ عروضی، سیر غزل، بایونگ و هسه (ترجمه)، سیر رباعی، وزن های پاییزی خواب، آشنایی با عروض و قافیه، سبک شناسی، سیروس در اعماق ،نگاهی به فروغ، داستان یک روح و ... درباره نقش و اهمیت آثار شمیسا باید این نکته را یادآور شد که بسیاری از آثار او در شرایطی منتشر شده اند که هیچ کتاب و نوشته قابل دفاع مستندی در زمینه های تحقیقی و تحلیلی او وجود نداشته و شمیسا در این کتاب ها به سیر تحول و تطور ساختی و مضمونی انواع شیوه ها و نگرش های ادبی پرداخته است.
			از نکات قابل توجه در آثار شمیسا تقسیم بندی های دقیق و علمی اوست و از این منظر نقش بسیار مهمی در باز آفرینی و تئوریک کردن مباحث مهم و مغفول مانده ادبیات فارسی داشته است.

	==نوا، نما، نگاه==		==نوا، نما، نگاه==

بهار در ‏۱۶ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۰۷:۰۸

2022-02-05T07:08:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۲۵۸:		خط ۲۵۸:
	در ادامه توضیحاتی درباره بازی شطرنج و تخته نرد آمده و در خصوص کلیله و دمنه هم آمده است: «شاهان و رجال (مثلاً بهرام چوبین) به خواندن اخبار شاهان پیشین یعنی خداینامه و نیز مطالعه کلیله و دمنه که آن را کتاب سیاست می‌دانستند علاقمند بودند.		در ادامه توضیحاتی درباره بازی شطرنج و تخته نرد آمده و در خصوص کلیله و دمنه هم آمده است: «شاهان و رجال (مثلاً بهرام چوبین) به خواندن اخبار شاهان پیشین یعنی خداینامه و نیز مطالعه کلیله و دمنه که آن را کتاب سیاست می‌دانستند علاقمند بودند.
	===فصل نوزدهم: با دورنمای امروز===		===فصل نوزدهم: با دورنمای امروز===
			در مقدمه این فصل آمده است: گاهی می‌توان معادل و مشابه حوادثی را که در اعصار گذشته اتفاق افتاده است در دوران خود تصور کرد که هم به نوعی لذت‌بخش است و هم آن اتفاقات کهن را عینی‌تر و محسوس‌تر و مفهوم‌تر می‌کند. این‌گونه شباهت‌ها نسبتاً زیاد است از تشکیلات مغان و ثروتی که داشتند، از اموال و اوقاف فراوران آتشکده‌ها بگیر تا خلق‌و خوی بزرگان و شاهان. به گزارش ابن‌خردادبه شاهان در زمان به تخت نشستن پیاده به زیارت آتش آذرگشسب می‌رفتند. این عمل را در تاریخ بعد از اسلام هم می‌بینم. کسی را که از دین زردتشتی برمی گشت و مثلاً مسیحی می‌شد مرتد محسوب می‌کردند و به فتوای مغان زردتشتی او را مصلوب یا مقتول می‌کردند. در تاریخ بعد از اسلام مکرراً همین نحوه عمل دیده شده است. بیشترین شباهت‌ها در امور مذهبی است. ایرانیان به هر مذهبی که درآمدند اصول و آداب مذهب قبلی خود را هم حفظ کردند... گاهی شباهت‌ها بین کردارها و پندارها به حدی زیاد است که باید گفت ملت ایران در طی تاریخ اساساً تغییری نکرده است.<ref name=''دورنما''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۷۷۸}}</ref>

	~~===فصل بیستم: داستان‌های شاهنامه===~~		دیدن فرشته در جبهه جنگ، خواب دیدن قدیسان، فرار از مملکت، فرّه، موتورسوار، رادیو و تلویزیون، سپرده بلندمدت، گروه ترور و آتشکده‌ها و امامزاده‌ها نمونه‌هایی است که در این فصل به آن اشاره شده است.
	در ~~ابتدای این فصل آمده است: «هر چند می‌توان داستان‌های شاهنامه را به انحاء مختلف تأویل~~ و ~~تفسیر کرد، اما در این بخش هدف ما بیشتر ایجاد رابطه بین تاریخ~~ و ~~اسطوره~~ و ~~داستان~~ است~~.» مؤلف پس از بررسی مختصر و کوتاه مقدمه شاهنامه و ذکر چند نکته درباره آن،~~ به ~~نخستین داستشان درباره جمشید می‌پردازد~~.






			شمیسا در توضیحات موتور سوار آورده است: در داستان بهرام گور با کنیزک چنگ‌زن در شکار، بهرام گور با کنیزک چنگ‌نواز سوار بر یک هیون به گردش و شکار مشغولند:
			{{شعر\|نستعلیق\|سبک=color: green}}
			{{ب\|'''به پشت هیون چمان بر نشست'''\|'''ابا سرو آزاده، چنگی به دست'''}}
			{{ب\|'''فروهشته زو چار بودی رکیب'''\|'''همی تاختی در فراز و نشیب'''}}{{پایان شعر}}
			معادل این تصویر در این روزها، زن و مرد جوانی هستند سوار بر یک موتور که در فراز و نشیب تپه ماهورها گاز می‌دهند و و به قول قدما می‌تازند!

			===فصل بیستم: داستان‌های شاهنامه===
			در ابتدای این فصل آمده است: «هر چند می‌توان داستان‌های شاهنامه را به انحاء مختلف تأویل و تفسیر کرد، اما در این بخش هدف ما بیشتر ایجاد رابطه بین تاریخ و اسطوره و داستان است.» مؤلف پس از بررسی مختصر و کوتاه مقدمه شاهنامه و ذکر چند نکته درباره آن، به نخستین شخصیت داستان‌های شاهنامه یعنی جمشید می‌پردازد. درباره او آورده است: در این‌که جمشید یک رهبر آریایی برای اقوام هندوایرانی بوده (زمانی که هنوز اقوام هندی و ایرانی از هم جدا نشده بودند) شکی نیست. آریاییان دامدار با خود گوسفند داشتند و بومیان هند که فیل را اهلی کرده بودند (و گوشتخوار هم نبودند) به آنان می‌گفتند گوسفند را رها کنید تا ما به شما فیل بدهیم:

			«زردتشت این را نیز از اورمزد پرسید که جم برای نیکی جهان چه کار بهتری کرد؟ × اورمزد گفت که آن زمان که دیوان [=بومیان هند] به مردمان [=آریاییان مهاجم] گفتند که گوسفند را بکشید تا ما به شما پیل دهیم که سودمندتر است که او را نگاهبان و نگاهدار نباید× مردمان گفتند که مگر به دستوری جم کنیم (= گوسفند را نکشیم) و کردند و جم با دیوان برای نکشتن مردمان گوسپند را و برای نستاندن مردمان از دیوان پیل را، با دیوان چنان پیکار کرد که دیوان را شکست داد و آن‌ها را مرگمند و پادافراه‌مند کرد».<ref name=''پیل''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۷۹۲}}</ref>

			دومین شخصیت فریدون است. در بخشی از توضیحات مربوط به این شخصیت در شاهنامه آمده است: «فریدون نماینده تمام عیار دامداران آریایی است. اسم گاو فریدون در اصل برمایون است. این گاو در دینکرد یک گاو نر است. در بندهشن نام برادر فریدون هم هست. گاو فریدون یادآور همان گاو یکتا آفریده یا نخستین در تاریخ بلعمی است. ضحاک یادآور اهریمن است که این گاو را کشته بود... چون در داستان فریدون سخن از گاو و آهناست می‌توان احتمال داد که در این زمان آرییان هم اندک‌اندک کشاورز شده بودند و چه بسا زمین‌های بومیان را می‌گرفتند...»<ref name=''آریایی''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۷۹۷}}</ref>

			در ادامه مطلب، توضیحاتی نیز درباره ضحاک و سپس سیاوش آمده است. در شاهنامه اشارات بسیار ارزشمندی است که نشان می‌دهد سیاوش در اصل یکی از ایزدان جهان باستان بوده است. با این‌که سودانه می‌داند سیاوش پسر کیکاووس است از او می‌پرسد که نژاد تو چیست؟ و سیاوش به او می‌گوید من از فر خدایان آفریده شدم اما تو این راز را به کسی مگو:
			{{شعر\|نستعلیق\|سبک=color: green}}
			{{ب\|'''و دیگر که پرسیدی از چهر من'''\|'''بیامیخت با جان تو مهر من'''}}
			{{ب\|'''مرا آفریننده از فر خویش'''\|'''چنان آفرید ای نگارین ز پیش'''}}
			{{ب\|'''تو این راز مگشای و با کس مگوی'''\|'''مرا جز نهفتن همان نیست روی'''}}{{پایان شعر}}
			می‌توان گفت سیاوش مادر زمینی ندارد، داستانی که در شاهنامه آمده مبهم است و زن ناشناسی که در بیشه‌ای ناگهان پیدا شده مادر اوست. خود سیاوش که خود را آفریده از فر یزدان می‌داند به لحاظ زمینی سودابه را مادر خود می‌انگارد.<ref name=''سودابه''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۸۳۲}}</ref>
			فرنگیس، داستان فرود، داستان اکوان دیو، بیژن و منیژه، پادشاهی گشتاسب، داستان رستم و شغاد، داستان بهمن، داستان کرم هفتواد، تمدن جیرفت، بهرام اساطیری، داستان مزدک، داستان بهرام چوبینه، برانداختن ساسانیان، گُردیه، خسروپرویز و غیره از جمله داستان‌هایی است که مؤلف در این فصل به آن‌ها پرداخته و توضیحاتی درباره آن‌ها داده است.

	==نوا، نما، نگاه==		==نوا، نما، نگاه==

بهار در ‏۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۳۸

2022-02-04T19:38:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۰۸
خط ۲۵۲:		خط ۲۵۲:
	{{ب\|'''بدان مستی اندر دهد سر به باد'''\|'''ترا روز جز شاد و خرم مباد'''}}{{پایان شعر}}		{{ب\|'''بدان مستی اندر دهد سر به باد'''\|'''ترا روز جز شاد و خرم مباد'''}}{{پایان شعر}}
	به لحاظ بلاغت سنتی اضافه تشبیهی دارد (نبید جوانی) اما آن‌چه ادبیت کلام را سامان داده به سبب امور دیگری است مثلاً ضرب‌المثل و حکمت و کلام سائره و از سوی دیگر سرزنش صرف نیست.<ref name=''ضرب‌المثل''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۷۴۰-۷۴۱}}</ref>		به لحاظ بلاغت سنتی اضافه تشبیهی دارد (نبید جوانی) اما آن‌چه ادبیت کلام را سامان داده به سبب امور دیگری است مثلاً ضرب‌المثل و حکمت و کلام سائره و از سوی دیگر سرزنش صرف نیست.<ref name=''ضرب‌المثل''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۷۴۰-۷۴۱}}</ref>
			در ادامه، نمونه‌هایی از هنرهای بلاغی در حوزه بیان از جمله تشبیه، استعاره، استعاره تهکمیه، استعاره مفهومی، مجاز، کنایه، اغراق، آنمیسم و جاندارانگاری و تشخیص، استعاره تمثیلی، کنایه تمثلی و نیز در حوزه معانی از جمله حصر و قصر، ایضاح بعد از ابهام، تعریض، جناس، ترصیع، تضاد، تکرار و غیره آمده است.
			===فصل هجدهم: مشغولیات===
			شمیسا در این فصل به مسائل و مواردی پرداخته که شاهان و رجال کشوری را به خود مشغول می‌کرد. از جمله این مشغولیات بازی شطرنج، تخته و خواندن کلیه و دمنه بوده که در شاهنامه آمده است. البته باده‌نوشی، شکاری، دیدن نمایش، رفتن به باغ، شنیدن موسیقی و غیره هم از دیگر مشغولیات شاهان بوده است.

			در ادامه توضیحاتی درباره بازی شطرنج و تخته نرد آمده و در خصوص کلیله و دمنه هم آمده است: «شاهان و رجال (مثلاً بهرام چوبین) به خواندن اخبار شاهان پیشین یعنی خداینامه و نیز مطالعه کلیله و دمنه که آن را کتاب سیاست می‌دانستند علاقمند بودند.
			===فصل نوزدهم: با دورنمای امروز===

			===فصل بیستم: داستان‌های شاهنامه===
			در ابتدای این فصل آمده است: «هر چند می‌توان داستان‌های شاهنامه را به انحاء مختلف تأویل و تفسیر کرد، اما در این بخش هدف ما بیشتر ایجاد رابطه بین تاریخ و اسطوره و داستان است.» مؤلف پس از بررسی مختصر و کوتاه مقدمه شاهنامه و ذکر چند نکته درباره آن، به نخستین داستشان درباره جمشید می‌پردازد.

بهار در ‏۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۱۱

2022-02-04T19:11:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۴۱
خط ۲۲۹:		خط ۲۲۹:
	{{پایان شعر}}<ref name=''ساختن''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۶۸۹}}</ref>		{{پایان شعر}}<ref name=''ساختن''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۶۸۹}}</ref>
	فرق حماسه و اسطوره، ساخت‌های شاهنامه، زبان ادبی و گرایش ادبی از دیگر مباحث مورد گفت‌وگو در این فصل است. در خصوص زبان ادبی آمده است: «زبان شاهنامه کاملاً ادبی است سرشار از استعاره و تشبیه و فورگراندینگ و ذوقافیتین و چه و چه و آنگهی برخلاف زبان معمولی مبتنی بر زبان نشانه‌ای است.<ref name=''گرایش''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۷۲۳}}</ref>		فرق حماسه و اسطوره، ساخت‌های شاهنامه، زبان ادبی و گرایش ادبی از دیگر مباحث مورد گفت‌وگو در این فصل است. در خصوص زبان ادبی آمده است: «زبان شاهنامه کاملاً ادبی است سرشار از استعاره و تشبیه و فورگراندینگ و ذوقافیتین و چه و چه و آنگهی برخلاف زبان معمولی مبتنی بر زبان نشانه‌ای است.<ref name=''گرایش''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۷۲۳}}</ref>
			===فصل شانزدهم: ضرب‌المثل‌ها و امثال===
			شاهنامه مملو از سخنان حِکمی است که به صورت کلمات قصار، ضرب‌المثل، اندرز و غیره بیان شده است. به نظر می‌رسد شاعر بزرگ حکیم کسی بوده که در کلام خود سخنان حکمی و کلمات قصار می‌آورده است. برخی از این حکم از زبان شاهان و بزرگان (مثلاً بزرجمهر حکیم) است و برخی را خود فردوسی بیان داشته است. مخصوصاً آنجا که در مقام سخنگو در کنار راوی چند بیتی می‌گوید.
			برخی از این اندرزها به لحاظ آیین کشورداری در ایران باستان بسیار مهم است. زال چنین به کیخسرو اندرز می‌دهد:

			{{شعر\|نستعلیق\|سبک=color: green}}
			{{ب\|'''به سه چیز هر کار نیکو شود'''\|'''همان تخت شاهی بی‌آهو شود'''}}
			{{ب\|'''به گنج و به رنج وبه مردان مرد'''\|'''بجز این نشاید همی کار کرد'''}}{{پایان شعر}}
			یعنی به رفاه اقتصادی و به کار و کوشش (و نیز جنگ) و به رجال بزرگ (سیاسی و جنگی).<ref name=''رجال''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۷۲۷}}</ref>
			در هر داستانی از داستان‌های شاهنامه چندین ضرب‌المثل ارزشمند است که دلالت بر وجود فرهنگی گسترده و عمیق دارد. در بخش ۶ از داستان فریدون
			{{شعر\|نستعلیق\|سبک=color: green}}
			{{ب\|'''یکی داستان گویم ار بشنوید:'''\|'''«همان بر که کارید خود بدروید»'''}}{{پایان شعر}}

			هر کسی آن درود عاقبت کار که کشت.

			فردوسی در برخی موارد گوینده برخی از ضرب‌المثل‌ها یا کلمات قصار را نام برده است. چنان‌که در داستان رستم و سهراب گوید:
			{{شعر\|نستعلیق\|سبک=color: green}}
			{{ب\|'''چنین گفت بهرام نیکو سخن'''\|'''که با مردگان آشنایی مکن'''}}{{پایان شعر}}
			===فصل هفدهم: هنرهای بلاغی===
			به عقیده مؤلف کتاب، بلاغت شاهنامه عمدتاً ایرانی و آریایی است هر چند از بلاغت مرسوم اسلامی هم به استادی تمام سود جسته است اما اساس آن بلاغتی ساده و مؤثر و بدوی است. ایرانیان بر حسب اشارات کتب عربی کهن دارای سابقه در بلاغت بودند. شاهنامه هم مبتنی بر همان بلاغت کهن است، هر چند در این فصل به ناگزیر به اسمایی که ظاهراً عربی است اشاره شده است... شاهنامه مخصوصاً به لحاظ علم معانی ظرایف بسیار دارد، به لحاظ علم بیان استعاره و مخصوصاً کنایه‌های قابل توجه بسیار دارد. به طور کلی می‌توان گفت که برخی از جنبه‌ای بلاغی شاهنامه -که همان بلاغت کهن آریایی یا ایرانی است- با بلاغت سنتی ما قابل توضیح نیست. مثلاً مادر فریدون به فریدون که می‌خواهد به جنگ ضحاک برود می‌گوید:
			{{شعر\|نستعلیق\|سبک=color: green}}
			{{ب\|'''که هر کو نبید جوانی چشید'''\|'''به گیتی جز از خویشتن را ندید'''}}
			{{ب\|'''بدان مستی اندر دهد سر به باد'''\|'''ترا روز جز شاد و خرم مباد'''}}{{پایان شعر}}
			به لحاظ بلاغت سنتی اضافه تشبیهی دارد (نبید جوانی) اما آن‌چه ادبیت کلام را سامان داده به سبب امور دیگری است مثلاً ضرب‌المثل و حکمت و کلام سائره و از سوی دیگر سرزنش صرف نیست.<ref name=''ضرب‌المثل''>{{پک\|سیروس شمیسا\|۱۳۹۷\|ک= شاه‌ِ نامه‌ها\|ص=۷۴۰-۷۴۱}}</ref>

بهار در ‏۱۵ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۸:۳۹

2022-02-04T18:39:06Z

@@ خط ۲۰۵: / خط ۲۰۵: @@
 ===فصل پانزدهم: سبک شاهنامه===
 نویسنده معتقد است که سبک در شاهنامه هماهنگی حماسی است و می‌نویسد به زحمت می‌توان تصور کرد که فردوسی با امثال منوچهری معاصر بوده باشد. زبان فردوسی و بلاغت و تفکر او کاملاً ایرانی است و پیداست که مثل امثال منوچهری به مکتب‌های مرسوم آن دوره نرفته است و تقریباً با معارف عربی و اسلامی سروکار نداشته است. اما او مردی درس‌خوانده و دانشی است و لابد در همان مکاتب خانگی زردشتی پرورده شده است. سبک فردوسی مشتمل بر بلاغت ایرانی است و بنیاد آن همان اندیشه‌های عینی و ملموس و محسوس آریایی است.
 ==نوا، نما، نگاه==

بهار در ‏۱۱ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۱۹

2022-01-31T10:19:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۴۹
خط ۲۰۳:		خط ۲۰۳:
	{{ب\|'''بزرگان توران گشاده کمر'''\|'''به پیش سپهدار بر خاک سر'''}}		{{ب\|'''بزرگان توران گشاده کمر'''\|'''به پیش سپهدار بر خاک سر'''}}
	{{ب\|'''همه جنگ را پاک بسته میان'''\|'''هه دل پر از کین ایرانیان'''}}{{پایان شعر}}		{{ب\|'''همه جنگ را پاک بسته میان'''\|'''هه دل پر از کین ایرانیان'''}}{{پایان شعر}}
			===فصل پانزدهم: سبک شاهنامه===
			نویسنده معتقد است که سبک در شاهنامه هماهنگی حماسی است و می‌نویسد به زحمت می‌توان تصور کرد که فردوسی با امثال منوچهری معاصر بوده باشد. زبان فردوسی و بلاغت و تفکر او کاملاً ایرانی است و پیداست که مثل امثال منوچهری به مکتب‌های مرسوم آن دوره نرفته است و تقریباً با معارف عربی و اسلامی سروکار نداشته است. اما او مردی درس‌خوانده و دانشی است و لابد در همان مکاتب خانگی زردشتی پرورده شده است. سبک فردوسی مشتمل بر بلاغت ایرانی است و بنیاد آن همان اندیشه‌های عینی و ملموس و محسوس آریایی است.
	==نوا، نما، نگاه==		==نوا، نما، نگاه==

بهار در ‏۱۰ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۳۰

2022-01-30T19:30:10Z

@@ خط ۲۳: / خط ۲۳: @@
 |پیش از	        =
 }}
-'''شاهِ نامه‌ها''' اثری پژوهشی از سيروس شميسا استاد دانشگاه و پژوهشگرادبی است. نویسنده در این کتاب تلاش کرده با تبدیل داستان به تاریخ و یا یافتن ارتباطی میان این دو در شاهنامه و بررسی عوامل دیگر وجهی ديگر از کتاب فردوسی را به مخاطب معرفی كند.
+'''شاهِ نامه‌ها''' اثری پژوهشی از سيروس شميسا استاد دانشگاه و پژوهشگرادبی است. نویسنده در این کتاب تلاش کرده با تبدیل داستان به تاریخ و یا یافتن ارتباطی میان این دو در شاهنامه و بررسی سایر عوامل، وجهی ديگر از کتاب فردوسی را به مخاطب معرفی كند.
 <center>* * * * *</center>
@@ خط ۱۸۱: / خط ۱۸۱: @@
 در همین فصل آمده است که تبدیل تاریخ به ادبیات در سرتاسر شاهنامه نمونه دارد. اگر در کتاب تاریخی منبع فردوسی نوشته بود که زال با رودابه ازدواج کرد و حتی بدان شاخ و بالی هم داده بودند، فردوسی آن را کاملاً به صورت داستانی دلکش درآورده است که عیناً‌ مثل داستانهای امروزی دیالوگ و آکسیون دارد. مخصوصاً دیالوگ‌های رودابه و مادرش بسیار هنرمندانه و زیبا ساخته شده است. فردوسی با توجه به روانشناسی زنان این دیالوگ‌ها را کاملاً به‌صورت رئالیستی ارائه داده است.
 ==نوا، نما، نگاه==

بهار در ‏۱۰ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۱۱

2022-01-30T19:11:44Z

@@ خط ۱۱۹: / خط ۱۱۹: @@
 برای نمونه می‌توان به موردی در «در سوگ مرده» اشاره کرد که از نظر شمیسا باعث شگفتی است. مثلاً فرنگیس در سوگ سیاوش گیسوی خود را می‌برد و به دور کمر خود می‌بندد:
 {{شعر|نستعلیق|سبک=color: green}}
-ز سر ماهرویان گسسته کمند  خراشیده روی و بمانده نژند
+{{ب|'''ز سر ماهرویان گسسته کمند'''|'''خراشیده روی و بمانده نژند'''}}
-همه بندگان موی کردند باز   فرنگیس، مشکین کمند دراز
+{{ب|'''همه بندگان موی کردند باز'''|'''فرنگیس، مشکین کمند دراز'''}}
-برید و میان را به گیسو ببست  به فندق گل ارغوان را بخست}}{{پایان شعر}}
+{{ب|'''برید و میان را به گیسو ببست'''|'''به فندق گل ارغوان را بخست'''}}{{پایان شعر}}
 <ref name=''گیسو''>{{پک|سیروس شمیسا|۱۳۹۷|ک= شاه‌ِ نامه‌ها|ص=۴۶۸}}</ref>
 ==نوا، نما، نگاه==

بهار در ‏۱۰ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۲۹

2022-01-30T11:29:28Z

@@ خط ۱۰۹: / خط ۱۰۹: @@
 {{ب|'''چنین گفت پیغمبر راستگوی'''|'''ز گهواره تا گور دانش بجوی}}{{پایان شعر}}
 <ref name=''گهواره''>{{پک|سیروس شمیسا|۱۳۹۷|ک= شاه‌ِ نامه‌ها|ص=۳۲۶}}</ref>
 ==نوا، نما، نگاه==