ویکی‌ادبیات:کلک نزنید

از ویکی‌ادبیات
پرش به: ناوبری، جست‌وجو

الگو:شیوه‌نامه

الگو:فهرست رهنمودها

منظور از «کلک‌زدن»، تلاش عامدانه برای واقعی جلوه‌دادنِ یک داستان موهومی و غیرواقعی به قصد دست‌انداختن مخاطب است. ازآنجاکه ویکی‌ادبیات دانشنامه‌ای‌است که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛ لذا می‌توان مرتکب چنین سوءاستفاده‌هایی شد.

کلک مزنید

لطفاً برای بیان دیدگاه خود اخلالگری نکنید. لطفاً مطالب نادرست را در ویکی‌ادبیات نگذارید تا ما را بیازمایید که آیا می‌توانیم نادرست بودنشان را تشخیص دهیم و آن‌ها را حذف کنیم. این عمل قبلاً انجام شده ‌است و نتایج مختلفی درپی داشته ‌است. بیشتر چنین مطالبی در چند ساعت برای حذف نامزد شده و پاک می‌شوند. برخی از این دست مطالب ایجاد می‌شوند تا آزمایشی صورت گیرد یا سیستم تست شود.

این وضع امتحان شده، تست شده و تأیید شده ‌است. درواقع امکان دارد که در ویکی‌ادبیات مطالب نادرست قرار گیرد، همان‌طورکه ممکن است ناسزاگویی و بی‌حرمتی در آن قرار گیرد. این از آنجا ناشی می‌شود که ویکی‌ادبیات دانشنامهٔ بدون مرزی است که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند. مطالب نادرست، مبهم‌تر و تشخیص آن‌ها نسبت به خرابکاری دشوارتر است. مطالب نادرست در ویکی‌ادبیات به‌عنوان خرابکاری انگاشته می‌شوند و کسانی که مرتکب چنین کاری می‌شوند به قطع دسترسی یا تحریم (Banning policy) دچار می‌شوند.

اگر می‌خواهید ببینید که ویکی‌ادبیات چقدر دقیق است، راه‌های سازنده‌تر و مفیدتری برای این کار پیش‌رو است که از قبل در ویکی‌ادبیات پیش‌بینی شده‌ است.

اثبات‌پذیری

ویکی‌ادبیات برای اثبات‌پذیری به منابع منتشرشدهٔ معتمد نیاز دارد. اگر آن مطلب به‌چالش کشیده شد برعهدهٔ آن نویسنده است که آن را اثبات کند؛ لذا اگر تلاش کنید چیزهایی را به ویکی‌ادبیات وارد کنید که بیشتر کاربران اعتقاد دارند که این مطلب قبلاً در خارج از ویکی‌ادبیات ارائه نشده ‌است، آب در هاون می‌کوبید. علاوه‌بر آن، اگر آنانی که مطالب نادرست می‌پراکنند قبلاً در کار خود موفق شده باشند، ازآنجاکه افراد زیادی در تکمیل یک مقاله کمک می‌کنند، این مطالب نادرست در آینده توسط دیگران از بین می‌رود.

مقاله‌هایی دربارهٔ مطالب نادرست

در ویکی‌ادبیات مقالاتی دربارهٔ مطالب نادرستِ مشهور درج شده است که اعلام می‌کند آن‌ها نادرست‌اند (List of hoaxes).

مانند بسیاری از چیزهای دیگر، مطالب نادرست هم برای اینکه در ویکی‌ادبیات قرار گیرند، باید سرشناس باشند. مثلاً، ممکن است یک مطلب نادرست، پشتوانهٔ رسانه‌ای داشته باشد و هزاران نفر که شامل افراد آکادمیک هم هستند آن را قبول دارند؛ ویکی‌ادبیات جایی برای چیزهایی که هر روز ساخته می‌شوند نیست (Wikipedia is not for things made up one day).

چگونه با جعل‌کردن برخورد کنیم؟

اگر با مقاله یا تصویری با این ویژگی برخورد کردید، برچسب {{جعلی}} یا {{تصویر جعلی}} بر آن بیفزایید و آن را برای حذف نامزد کنید. اگر معلوم شد که آن واقعاً یک جعل است، در صفحهٔ بحث کاربر از الگوی {{هشدار جعل}} استفاده کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر دربارهٔ خرابکاری بنگرید به ویکی‌ادبیات:خرابکاری.

به‌یاد دارید که عموماً مطالب نادرست به‌سرعت حذف نمی‌شوند. غالباً تشخیصِ یک یا دو کاربر برای تشخیص مطالب نادرست کافی نیست؛ زیرا قبلاً این اتفاق افتاده‌ است که چند کاربر مطلبی را نادرست و جعلی تشخیص دادند و بعد معلوم شد که چنین نیست. مطالب مشکوک به جعلی‌بودن باید به‌خوبی بررسی شوند و اگر معلوم شد که آن‌ها واقعاً جعلی هستند، آنگاه به عنوان خرابکاری محض پاک شوند.

همچنین به خاطر بسپارید که متن‌های کاملاً نامحتمل ممکن است برای شرح افسانه‌ها باشند (بنگرید به: راهنمای نوشتن دربارهٔ افسانه) (Wikipedia:Manual of Style (writing about fiction)). می‌توانید از گزینهٔ پیوندهای به این صفحه در سمت راستِ صفحه برای ردیابی این وضع عمل کنید.